Kwaliteit van leven - #WoT

Ik wil nooit in een verzorgingstehuis, zei Catherine Keyl een tijdje terug. Dat was te minderwaardig om al kwijlend gevoerd te moeten worden. Haar vader, zo'n respectabele man altijd, was zo aan zijn eind gekomen. De oorlogsstrijder moest zo triest aan zijn einde komen. Dat wilde Catherine niet. Doe mij maar een spuitje voor ik een verzorgingstehuis in moet.

Daar tegenover staat de man of vrouw die door ziekte gekweld juist dichter bij het leven weet te komen. De bijzondere momenten voor het sterven die je dichter tot elkaar brengt dan ooit. Het leven als bijzonderheid. Hoe oncomfortabel en pijnlijk ook, brengt het lijden soms ook iets moois.

Ziekbed een zegen?

Ik ben opgegroeid met het idee dat een lang ziekbed een zegen was. Dan kreeg je alle gelegenheid om tot God te komen, terwijl een plotselinge dood geen enkele gelegenheid zou geven om tot inkeer te komen. 

In Maarten 't Harts roman Een vlucht regenwulpen vraagt de hoofdpersoon Maarten zich af waarom zijn moeder zo uitzichtloos moet lijden. Hij legt de vergelijking met de vernietigingskampen in de Tweede Wereldoorlog waar God ook niet te vinden was. Bij het ziekbed van zijn moeder ontbreekt eveneens ieder spoor van hem.

Waar ligt kwaliteit?

Waar ligt de kwaliteit van leven? Bij het sterven of juist bij het leven? Soms weet je wat je mist als je het verliest. Maar hoe lang moet het duren. Is het prettig bij je volle bewustzijn te sterven of juist gekweld door een ernstige ziekte de dood tegemoet te zien?

Of juist dicht bij de oorsprong, terug naar waar het begonnen is. Zonder de belasting van het weten, maar heel dicht bij het voelen. Het bewustzijn vervlakt tot een schim van wat je ooit was. 

Ik heb geen idee. Gelukkig niet en ik hoop dat ik op het juiste moment de juiste keuze maak. Of dat een ander dat voor mij doet. In de lijn met wie ik ben en met de liefde.

als ik morgen sterf

en de merels blijven stil

fluit je dan voor mij?

WoT

Bij de #WoT schrijven bloggers over een woord of een foto. Elke donderdag verschijnt een nieuw woord waarover je kunt bloggen. Het woord (of de woorden) van vandaag: kwaliteit van leven. Doe ook mee op writeonthursday.wordpress.com

Het interview dat de geïnterviewde overleeft

Bij het overlijden van Bibeb, worden ook de interviews uit de mottenballen gehaald. En inderdaad, ze zijn stuk voor stuk schitterend. Zo onthult Vrij Nederland nog een keertje het beroemde interview met Henk Vredeling en openbaart Maarten 't Hart zijn geheimen: 'Het is heel lang mijn liefste wens geweest een heel mooie vrouw te zijn'. De laatste uitspraak dateert uit 1979 en is nog ver voor alle publieke optredens van de travestiet Maartje 't Hart.

Uitvoerige details
Wat wel opvalt is de uitvoerigheid en de gedetailleerdheid waarmee Bibeb haar slachtoffers beschrijft. In het interview met Vredeling illustreert ze dat prachtig door te openen met een beschrijving van zijn werkkamer:

Twee glimmend gepoetste koperen kanonnen in de met rood tapijt bedekte gang. 'De slag bij Waterloo' recht tegenover het bureau van de minister. Aan de andere muur, een geschilderd portret van de dikke middelbare Michiel Adraenszoon de Ruyter. Boven de schoorsteenmantel: een geharnaste krijger op wit paard, neerblikkend op een slachtoffer, verderop: een dal bedekt met lijken, in rose bloed. Miniatuur-tank en mirage. Kristallen kroon.

Een romancier zou jaloers zijn op een dergelijke opening van een verhaal. Bibeb vertelt hier ook een verhaal. Het hele interieur van zijn kamer was er al toen de minister van defensie aantrad, alleen een tegeltje met een wijsheid heeft hij er zelf op gehangen. Deze opening die elke hedendaagse eindredacteur uit het verhaal zou halen omdat hij het veel te langdradig vindt, heeft nut voor het grotere verhaal dat ze vertellen wil. Het verhaal van een man die geschonden is door de oorlog en die notabene minister van defensie is.

De korte typeringen 'grijpende gebaren' en 'mompelt over zijn machteloze gevoel van toen' tonen een man die machteloos is en met zijn verleden worstelt.

Beroemd
Het interview is zo beroemd geworden dat het interview de geïnterviewde overleefd heeft. Dat de Vredeling zelf het interview politiek gezien overleefd heeft, is misschien ook wel te danken aan het prachtige portret dat dit interview is.

Ik hoop dat Vrij Nederland binnenkort begint met een weblog waarin wekelijks een interview van Bibeb wordt gepubliceerd. Dat zou een echt monument zijn voor de overledene.

Links
Voor wie niet kan wachten, één interviewboek, dat met de schrijvers, heeft de dbnl gehaald: Bibeb & VIP'S