Zalando - #WoT

Op de derde donderdag van de maand is het een #WoT over een foto: vandaag een foto van vuilnis die ik aantrof op weg naar mijn werk. De mooi in elkaar gedrukte dozen hebben een opvallende doos in zich met de tekst Zalando.

hysterisch gillen

Ik ken de merknaam vooral van hysterisch krijsende mannen en vrouwen die een bestelling hebben gedaan. Niet van de kapotgescheurde doos bij de vuilnis. De doos is groot genoeg voor een paar schoenen of kleinere kledingstukken. Er moet wel voor worden aangebeld.

Dan vraag ik mij af: laten mensen zich beïnvloeden door zo’n vreselijke reclame en gaan ze ook zo verschrikkelijk gillen? De reclame noemt het ‘schreeuwen van geluk’, ik noem het hysterisch gillen.

Laat je inspireren en schrijf vandaag mee over deze foto. Wat valt jou op en waar kun je een verhaal over schrijven? Wat roept het merk Zalando bij jou op?

#WoT

Bij de #WoT schrijven bloggers over een woord of een foto. Elke donderdag verschijnt een nieuw woord waarover je kunt bloggen. Deelname is geheel vrijblijvend. Plaats een reactie onder dit bericht waarin je het linkje plaatst naar je blog.

De #WoT is opgezet door @metkcom en daarna door @pixelprinces overgenomen. Vanaf september 2014 hou ik het stokje in mijn hand. Schrijf vandaag mee over de foto van de vuilnis.

David Sedaris en Lena Dunham

Op het omslag van Not That Kind of Girl geeft David Sedaris een mooie aanbeveling over de schrijfstijl van de New Yorkse schrijfster Lena Dunham. Het drukt het boek gelijk een bepaalde richting in, want qua absurditeit kan Lena Dunham zich zeker meten aan David Sedaris.

Ik ontdekte David Sedaris na een filmpje bij zomergasten. Wat een humor en mooie wendingen in zijn verhaal. Ik kocht gelijk zijn boek en las zijn beroemde verhaal over het Nederlandse Sinterklaasfeest.

Het was nog in een tijd dat Zwarte Piet geen associaties opriep met racisme. David Sedaris kon zich zo’n politiek incorrect feest niet voorstellen in Amerika. De realiteit heeft zijn verhaal echter ingehaald.

Het verhaal van Lena Dunham over haar leven is op een mooie manier geconstrueerd rond allerlei thema’s als liefde en seks, lichaam, vriendschap en werk. Ze vertelt hier heel mooi haar eerste ervaringen. Het is erg vermakelijk om te lezen hoe ze bijvoorbeeld op het idee van de HBO-serie Girls komt.

Onderwijl vult ze grote delen van het verhaal met allerminst saaie opsommingen wat er in haar tas zit (ja, een teckelportemonnee), de 17 dingen die haar vader haar geleerd heeft, 13 dingen die je maar beter niet tegen je vriendinnen kunt zeggen en waarom New York zo leuk is.

Onderwijl vertelt ze allerlei leuke wetenswaardigheden over haar familie, zoals over haar lesbische zus Grace, die een vriendin verzon met de naam June:

Ik probeerde me June voor te stellen, maar kwam niet verder dan een sneeuwwitte etalagepop met een pruik. (182)

Grace heeft de zoen-avonden met June dan ook verzonnen om van het gezeur af te zijn. Daarna volgt een loflied over haar zus die zowel jaloers als trots is:

Ze is mager, maar lichamelijk lui. Mannen zijn gek op haar. (184)

Precies de stijl die David Sedaris zo prijst en die Lena Dunham zo verheft boven de chicklit die zich alleen maar kan uitdrukken in clichés.

Lena Durham: Not That Kind of Girl, Levenslessen om (vooral niet) op te volgen. Oorspronkelijke titel: Not That Kind of Girl – A Young Women Tells You What She’s “Learned”. Vertaald door Maaike Bijnsdorp en Lucie Schaap. Amsterdam: Meulenhoff, 2014. ISBN 987 90 290 9041 4. Prijs: € 19,95. 304 pagina’s.

Vergelijkingen

Lena Dunham geeft in haar boek Not That Kind of Girl een heerlijk inkijkje in het leven van de jongere vrouw. Vooral de vergelijkingen zijn een heus genoegen om te lezen.

Bijvoorbeeld in het hoofdstuk over haar schooltijd. Ze doet dit met de nodige zelfspot, wat het alleen maar vermakelijker maakt.

Op de quakerschool was ik een vage irritanto geweest, het equivalent van een musicalmeisje, behalve dat ik niet kon zingen, maar alleen de biografie van Barbra Streisand las en broodjes prosciutto at in mijn eenzame hoekje in de kantine, waar ik mij wentelde in eenzaamheid als een gescheiden vrouw op een terrasje in Rome. (74/5)

Ik geniet van zulke vergelijkingen. Ze geven humor in het verhaal en drukken de gemoedstoestand op een originele manier weer. Lena Dunham begint het betreffende hoofdstuk niet voor niets met de opmerking:

Ik ben een onbetrouwbare verteller. (73)

Verderop verhaalt ze op een prachtige manier over haar eerste schreden op het liefdespad. Humor en weemoed brengt ze op een prachtige manier samen:

De eerste keer dat we seks hadden, was de tweede keer in mijn leven dat ik het deed. Hij zette Afrikaanse muziek op, zoende me alsof het een saai klusje was dat hij van zijn reclasseringsambtenaar opgedragen had gekregen, en ik klampt me aan hem vast met het idee dat hij het me wel zou laten merken als dat niet de manier was waarop seks hoorde te verlopen. (78)

Lena Dunham weet precies de juiste beelden op te roepen met haar woorden. Het klusje van de reclasseringsambtenaar maakt het veel mooier dan wanneer ze geschreven had over een verplicht nummertje afdraaien.

Het laat zien dat Lena Dunham een schrijfster van formaat is. Een onbetrouwbare verteller die op een zeer originele manier haar verhaal vertelt.

Lena Durham: Not That Kind of Girl, Levenslessen om (vooral niet) op te volgen. Oorspronkelijke titel: Not That Kind of Girl – A Young Women Tells You What She’s “Learned”. Vertaald door Maaike Bijnsdorp en Lucie Schaap. Amsterdam: Meulenhoff, 2014. ISBN 987 90 290 9041 4. Prijs: € 19,95. 304 pagina’s.

Not That Kind of Girl van Lena Dunham

Uitgeverij Meulenhoff stuurde mij een uitdaging. Ik wilde hem wel aangaan. Maar vrijwel meteen had ik spijt. Zou ik mijzelf niet hebben opgezadeld met verderfelijke chicklit? Begaf ik mij niet in een verschrikkelijke opdracht?

Het boek viel op mijn deurmat. Ik moest er een blogje aan besteden en maakte dan kans op een vrijkaartje voor een optreden van Lena Durham. Daar hoefde ik niet per sé heen. Ik vond het boek zelf lezen al genoeg. Het inspireerde al tot een #WoT. Nu de rest van het boek.

De scepsis maakte echter heel snel plaats voor bewondering. Want Lena Dunham is een feest om te lezen. Niet alleen voor vrouwen. Een man kan er veel plezier aan beleven. Het boek geeft een goed inkijkje in het leven van een (jonge) vrouw met al haar gemakjes en ongemakjes.

En het gaat niet alleen over de liefde of relaties. Daar blijft het steken bij veel chick-lit, maar Lena Dunham weet op een leuke en aanstekelijke manier het leven van een vrouw te vatten in haar boek Not That Kind of Girl. Het is een autobiografie op het eerste oog. Maar dat is een bedrieglijke eerste indruk. Al snel haalt de fantasie de werkelijkheid in.

Ze heeft haar boek opgedeeld in verschillende thema’s: Liefde en seks, Lichaam, Vriendschap, Werk en Het grote geheel. Daarbij hanteert ze een kritische houding naar zichzelf en haar omgeving. Ze doet dat met de bekende zelfspot die sterk aan Bridget Jones doet denken. Alleen weet zij dit te combineren met haar grenzeloze fantasie die werkelijk elk hoofdstuk tot een belevenis maakt.

Wordt vervolgd

Lena Durham: Not That Kind of Girl, Levenslessen om (vooral niet) op te volgen. Oorspronkelijke titel: Not That Kind of Girl – A Young Women Tells You What She’s “Learned”. Vertaald door Maaike Bijnsdorp en Lucie Schaap. Amsterdam: Meulenhoff, 2014. ISBN 987 90 290 9041 4. Prijs: € 19,95. 304 pagina’s.

Grijze luchten

De wolkenluchten komen veel aan bod in Maarten ’t Harts Een vlucht van regenwulpen. De verteller refereert er vooral naar als er iets belangrijks gebeurt. Zijn geboorte zou zijn geweest onder een grijze lucht en zijn moeder sterft onder een treurig grijze hemel.

Zo zou je kunnen denken: ik ben, zoals mijn moeder o vaak ongevraagd verteld heeft, op een grijze zaterdag geboren; zij is op een grijze zaterdag gestorven, nu is het weer zaterdag en opnieuw is de hemel bedekt met datzelfde transparante, bestendige, nergens lichter of donkerder grijs. (68)

Als de uitslag van de eindexamens wordt gegeven, gaat de ik-verteller Maarten met Johan naar school onder een ‘grijze, treurende hemel’. Alleen als de woede van God zich openbaart, verandert de grijze hemel in een lucht vol donderkoppen.

Het weer maakt van een Een vlucht regenwulpen een typisch Nederlandse roman. Wat dat betreft sluit Maarten ’t Hart heel goed aan bij een schrijver als Oek de Jong. Deze schrijver betrekt ook vaak het weer en het Nederlands landschap in zijn romans. Het krijgt daarmee bijna een rol alsof het een personage is.

De hoogleraar Ton Anbeek ergert al dat spruitjesproza. Hij schreef in 1980 een beroemd essay waarin hij pleit dat er meer straatrumoer in de Nederlandse letteren mag komen. Een vlucht regenwulpen mist dit rumoer. Daar blijft het beperkt tot de vele overpeinzingen van de verteller. Het rumoer is in het hoofd van Maarten en niet op straat.

Maarten ’t Hart: Een vlucht regenwulpen. 1e druk, 1978. 65e druk met toestemming van Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam, 2014. ISBN 9879059652613. 166 pagina’s.

Dromen achterna lopen

Een bijzonder boek is de roman Etta & Otto & Russell & James van de Canadese schrijfster Emma Hooper. Het vertelt het verhaal van Etta en Otto en hun vriend en buurman Russell. Etta vertrekt in het holst van de nacht om naar de zee te gaan lopen. Ze wil het water zien schrijft ze in een brief aan haar man Otto.

Gedurende de roman maakt ze tocht te voet door Canada, naar het oosten. Als haar man Otto ’s morgens de brief vindt, gaat hij op zoek naar de wereldbol.

Er zat een lampje in waarvan het licht door de lengte- en breedtegraden naar buiten scheen. Hij knipte het aan en deed de gewone keukenverlichting uit. Hij zette de bol op het andere uiteinde van de tafel, bij de brief en de kaarten vandaan, en volgde een route met zijn vinger. Als ze naar het oosten ging, had Etta 3232 kilometer af te leggen. Naar het westen, naar Vancouver, 1201 kilometer. Maar ze zou naar het oosten gaan, wist Otto. (7/8)

Gedurende het verhaal trekt Etta door Canada. Ze loopt door het land, vergezeld door een coyote die ze James noemt, naar haar doodgeboren neefje en zoontje van haar bij de bevalling overleden zus Alma. Etta maakt haar tocht door Canada en krijgt steeds meer fans die haar in de steden aanmoedigen.

Het is een prachtig verhaal over een liefde tussen twee mensen. Etta, Otto en Russell zijn even oud. Otto en Russell groeiden met elkaar op, hebben bij elkaar in de klas gezeten en werden door Otto’s moeder tweelingbroers genoemd. Etta kwam bij de jongens in de klas als onderwijzeres. Ze gaf les in het schooltje aan de oudere jongens.

Bij het lezen van dit boek heb ik genoten. Het is een heel lief boek, boordevol met verwijzingen naar het verleden waarin veel gebeurd is. De 83-jarige vrouw maakt een indrukwekkende reis door heden en verleden, waarbij de twee in elkaar vervloeien doordat haar geheugen haar in de steek laat.

Daarmee is Etta & Otto & Russell & James een ontroerend levensverhaal dat heel beeldend, filmisch geschreven is. Het Canadese landschap met de uitgestrekte kale vlaktes komt hierin heel poëtisch tot uitdrukking. De lange voettocht door het land gedreven door het verlangen naar de zee. En de hartstocht van haar man Otto die van krantenpapier en meel levensgrote beelden maakt. Het geeft het verhaal nog meer kracht en verbeelding.

Ik heb genoten van dit verhaal waarbij de dromen van weleer letterlijk achterna worden gelopen. Het is nooit te laat om te doen wat er in je opkomt. Gevaren mogen er misschien zijn, het weerhoudt Etta niet om te doen wat ze altijd al wilde doen: het water zien.

Emma Hooper:Etta & Otto & Russell & James Oorspronkelijke titel: Etta and Otto and Russell and James Uit het Engels vertaald door Johan Hos. Uitgeverij Podium, Amsterdam, 2014. ISBN 987 90 5759 688 9. 320 pagina’s. Prijs: € 19,95.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over Emma Hooper roman Etta & Otto & Russell & James. We lazen dit boek op 15 november bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Biologie

Bij het herlezen van Maarten ’t Harts boek Een vlucht regenwulpen zie ik veel dingen die mij niet zijn bijgebleven bij het lezen van het boek toen ik een jaar of 17 was. Ik las toen vooral de geloofspassages goed en de hunkering naar Martha vormde heel duidelijk een sterke herkenning. Maar het boek laat nog iets anders zien, namelijk de biologie. Overal in het boek vliegen vogels rond. De verteller kijkt gebiologeerd naar alle vogels die voorbij fladderen.

Hij haalt er troost uit. Ook spreekt er alle hoop in. Zo hoopt hij ooit het ijsvogeltje in de rietlanden te vinden. Kijkt hij vol plezier naar kraaitjes of mussen. En verdedigt menig met uitsterven bedreigde vogelsoort. Het geeft het boek iets moois.

Het duidelijkst komt dat in de passage na het ouderlingbezoek naar voren. Er vliegt dan een vlucht regenwulpen over. De verteller Maarten is getroffen door de bijzondere vlucht vogels die overvliegt. Het is op het moment als zijn moeder stervende is:

Regenwulpen zijn zo zeldzaam, zo bijzonder dat ik naar het raam toe wil rennen om ze beter te kunnen zien maar ik doe het niet, ik denk alleen maar: ze is gestorven op het moment dat de regenwulpen over kwamen en die gedachte troost me, vreemd genoeg. (68)

De natuur geeft troost. Waar hij het geloof heeft verloren, geven de rietlanden, de rondfladderende vogels en bijzondere plantjes hem troost. Ze bieden hem houvast en laten hem iets zien dat de God van zijn geloof niet (meer) heeft.

Maarten ’t Hart: Een vlucht regenwulpen. 1e druk, 1978. 65e druk met toestemming van Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam, 2014. ISBN 9879059652613. 166 pagina’s.

Herinnering - #WoT

her·in·ne·ring (de; v; meervoud: herinneringen) 1 het herinneren 2 dat wat je je herinnert 3 geheugen 4 (eufemisme) aanmaning

Bij de actie Nederland leest staat deze maand het boek Een vlucht regenwulpen centraal. Wat mij erg opviel in dit boek zijn de scherpe jeugdherinneringen van de ik-verteller en hoofdpersoon Maarten.

Deze herinneringen uit de kinderjaren zijn erg mooi beschreven. Zoals de herinnering aan het amandelen knippen. De jonge Maarten gaat naar het dorp om zijn amandelen te laten ‘pellen’. Hij is tot die tijd altijd in en om het huis geweest. Het is de eerste keer dat hij in het dorp komt.

Ze varen er op de veilingschuit naartoe. Maarten geniet van de ervaringen die hij onderweg opdoet. Als ze in het dorp komen, maakt hij kennis met het plein en de kerk. De schaduw van de kerk trekt over het plein. Maarten is bang voor het licht.

Het zonlicht is zo hard en fel, het wil me verslinden, zo heb ik het nog nooit gezien. Ik ril als mijn moeder over het plein wil lopen, ik ruk aan de handen van mijn moeder en zeg: ‘Langs de huizen, moeder, langs de huizen.’ (29)

Hij wil niet over het plein omdat hij dan over de streep van vuur moet. Als hij er uiteindelijk toch overheen moet stappen, merkt hij dat er niks gebeurt als zijn schaduw opgaat in de schaduw van de huizen.Het knippen van de amandelen is een traumatische ervaring. Een gloeiend hete tang gaat in zijn mond en brandt in zijn keel. Een gruwelijke pijn.

Het zijn passages waarbij weemoed naar het verleden en de teleurstelling in mensen heel mooi samenvallen. De herinnering is heel sterk en weet ook bij de lezer een mooi beeld op te roepen van het Nederland uit de jaren ’50.

Maarten ’t Hart: Een vlucht regenwulpen. 1e druk, 1978. 65e druk met toestemming van Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam, 2014. ISBN 9879059652613. 166 pagina’s.

#WoT

Wat is jouw jeugdherinnering die je nog scherp voor de geest kunt halen. En heb jij een boek dat je treft vanwege de scherpe herinneringen?

Bij de #WoT schrijven bloggers over een woord of een foto. Elke donderdag verschijnt een nieuw woord waarover je kunt bloggen. Deelname is geheel vrijblijvend. Plaats een reactie onder dit bericht waarin je het linkje plaatst naar je blog.

De #WoT is opgezet door @metkcom en daarna door @pixelprinces overgenomen. Vanaf september 2014 hou ik het stokje in mijn hand. Schrijf vandaag mee over het woord: herinnering.

Lees ook mijn bespreking van Maarten ’t Harts Een vlucht regenwulpen op Litnet.co.za

Godsdienstleraar

Bij de godsdienstlessen waarschuwde mijn godsdienstleraar Meneer De Bruin voor hem. Wanneer je de boeken van Maarten ’t Hart leest, moet je wel heel sterk in je geloof staan. Hij achtte mij daar nog niet toe in staat. De boeken van Jan Wolkers waren helemaal ‘not done’. Die stonden op de zwarte lijst vanwege het taalgebruik, de godslastering en de seksscènes.

Zo begon ik pas na de Mavo aan Maarten ’t Hart. Ik weet niet meer hoe ik erin ben gekomen. Het begon volgens mij met De aansprekers, een boek over Maarten ’t Harts vader. Ik las het en werd getroffen door de vele bijbelcitaten die door het boek heen worden gegeven. Ook sprak er een vorm van humor in die ik met mijn strenge opvoeding goed kon volgen. Ik las het met plezier en ook een beetje met rode oortjes omdat meneer De Bruin mij dit soort boeken sterk ontraadde.

Ik zou zeker ontdekken dat ik niet zo sterk in mijn schoenen stond. Ik las na De aansprekers alle andere boeken van Maarten ’t Hart. Behalve Een vlucht regenwulpen. Misschien omdat iedereen het had gelezen, misschien omdat ik er niet aan wilde. Meneer De Bruin zou het zeker ontraden, maar ik las het niet.

Daarvoor in de plaats las ik veel andere verhalen. Over de harmoniumverkoper in ‘De handelaar’ bijvoorbeeld of de spannende detective De kroongetuige. Of het mooie verhaal over de organist Willem Oranje in Maassluis in Stenen voor een Ransuil. Allemaal verhalen die veel meer mijn aandacht trokken dan dat enge boek dat iedereen zo verfoeide: Een vlucht regenwulpen.

Het moet ergens op de MTS zijn geweest dat ik het boek toch ging lezen. Ik werd getroffen door het verhaal. Ik herkende er zo verschrikkelijk veel in. De eenzaamheid van de hoofdpersoon, het verliefde, verlegene om het meisje waar je verliefd op bent nooit aan te spreken. Het verlangen naar haar, het fantaseren over haar. Even zien is genoeg. Als ze iets tegen je zegt, ben je dagen van slag. Ik herkende mijzelf erin.

Net als in de worsteling met het geloof. De almacht van God die hier direct wordt aangevallen. De moeder met keelkanker die haar hele leven zo vroom had geleefd. Dat terwijl Maarten ’t Harts moeder gewoon nog leefde, maar voor het verhaal even dood moest gaan. Het vormt een rechtstreekse aanval tegen God. Het gevecht met de ouderlingen. Het veranderde mijn beeld van de kerk en God definitief.

Maarten ’t Hart: Een vlucht regenwulpen. 1e druk, 1978. 65e druk met toestemming van Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam, 2014. ISBN 9879059652613. 166 pagina’s.

Een vlucht regenwulpen

Voor de actie Nederland leest, leest Nederland Een vlucht regenwulpen van Maarten ’t Hart. Bij dit leesevenement deelt de openbare bibliotheek een gratis boek uit en is het iedereen dat een grote groep hetzelfde boek leest. Het boek moet oud zijn en genoeg voer voor discussie opleveren.

Dat doet het boek van Maarten ’t Hart zeker. Het levert genoeg stof voor een goed gesprek. Een gesprek over geloof, hoop en liefde. Een vlucht regenwulpen laat zich namelijk op verschillende manieren lezen. Je kunt er een liefdesroman in zien zoals Abdelkader Benali, maar je kunt het boek ook opvatten als een aanklacht tegen het gereformeerde geloof.

Ik las het boek als puber. Ik had al veel andere boeken van Maarten ’t Hart gelezen voordat ik aan dit boek begon. Misschien was het de angst voor de populariteit ervan. Misschien was het de waarschuwing van de godsdienstleraar op de Mavo. Misschien was het wel de flinke aanklacht tegen het geloof dat ik toen aanhing.

Het begon zeker te wankelen nadat ik het boek gelezen had. Al vond ik het zeker niet het beste boek van Maarten ’t Hart. Ik had veel meer liefde voor de roman over zijn vader, De aansprekers en boeken als De Jacobsladder. Of zijn debuut Stenen voor een Ransuil waarin kerk en orgel een veel prominentere rol speelden.

Het zorgde ervoor dat ik als 17-jarige het grootste gedeelte van de boeken van Maarten ’t Hart las. Als afsluiting koos ik voor Een vlucht regenwulpen. Zijn boeken inspireerden mij tot het schrijven van een roman, dat qua onderwerpskeuze sterk doet denken aan dit boek van Maarten ’t Hart.

Ook hielp dit boek mij een radicale keuze te maken: ik stopte met de MTS en ging via Havo en Vwo naar de universiteit om Nederlands te studeren. Toen dat zover was, las ik allang geen Maarten ’t Hart meer. Ik stortte me op veel zwaardere boeken en had het geloof vaarwel gezegd.

Het is een openbaring om het boek zo’n twintig jaar later weer te lezen en de ervaringen van toen weer te voelen. Het boek doet nu heel anders aan. Het komt enigszins zeurderig over. Zeker over de merkwaardige liefde voor een meisje, het verlegene, bleue gedrag van de hoofdpersoon Maarten en zijn opvattingen over het geloof.

Het komt zeker overeen met mijn worsteling met geloof en liefde in die tijd. Nu lees ik de ervaringen of ik mijn eigen verleden aan het oprakelen ben. Het geloof vervult niet meer de rol die het toen vervulde. Net als dat de liefde voor een meisje een andere plek heeft gekregen.

Maarten ’t Hart: Een vlucht regenwulpen. 1e druk, 1978. 65e druk met toestemming van Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam, 2014. ISBN 9879059652613. 166 pagina’s.