Kattengejank

Hoe gaat het in zijn werk? Je slaapt en je hoort geluiden. Je probeert het geluid te duiden en de beslissing te nemen of je verder gaat slapen. Het is een vorm van betekenistoekenning waarbij een deel van de hersenen slaapt en de rest probeert het geluid om te zetten in betekenis.

Puzzelen

Puzzelen schijnt goed voor de geest te zijn en het is erg gezellig om
het in de caravan samen te doen. Inges moeder was er in het laatste
halfjaar van haar leven erg bedreven in. Uit de 8 puzzels die ze heeft
nagelaten, kozen we de moeilijkste uit. Een dromerig beeld van een
vrouw die in het maanlicht zit op een steen waaruit water vloeit. Het
is een schilderij waarvan de moeilijkheidsgraad zit in de tinten blauw
en wit. Het kostte ons een flinke avond en deel van de volgende dag,
maar hij was klaar.

Ergens ontzettend nutteloos, 500 stukjes aan elkaar klikken, waarna je
als het af is, het weer uit elkaar haalt. Het is heerlijk om zo'n
puzzel samen in elkaar te zetten. Het geeft zoveel voldoening om de
plaat compleet te krijgen.

Zonsondergang boven Almere: goud in de wolken

Ik moet er wel wat moeite voor doen, maar ook in Almere kan de
zonsondergang heel mooi zijn. Vandaag bijvoorbeeld trof ik een
prachtig rode gloed. De wolken kleurden mee en even veranderde alles
in goud.

Het Zoutmuseum in Delden

Zout in alle hoedanigheden in het Zoutmuseum van Delden

Het Zoutmuseum in Delden is een paar jaar terug grondig verbouwd. Begin vorig jaar werd het pand volledig gestript en mei 2009 is het museum weer geopend voor publiek. Het resultaat mag er zijn. De zout-experience zoals het sinds de verbouwing heet, is geprofessionaliseerd en geeft het publiek naast kennis vooral een zoutbeleving mee. Ik ben er vrijdag op de laatste vakantiedag op bezoek geweest na het lunchconcert.

Een typisch Twentse zoutboortoren vertelt over de Nederlandse zoutwinning

De zoutwinning concentreert zich dan wel meer in de buurt van het nabijgelegen Hengelo, in Delden is het eerste zout van Nederland gevonden. De baron was in de tuinen van Twickel op zoek naar water, maar trof zout in de bodem. De waterleiding is uiteindelijk ook aangelegd. Op het pleintje voor het Zoutmuseum herinnert een waterpomp hieraan. Net als de prachtige watertoren die aan de rand van Delden ligt.

Hoe zout wordt gewonnen en 'gemaakt' vertelt deze 'Akzo'-hoek in het museum

Het verhaal rond het zout, de symboliek, de waarde - in de 16e eeuw kon je met 5 kilo zout een grachtenpand in Amsterdam kopen -, de winning, het gebruik - op de weg, in het eten, maar ook als grondstof voor heel veel producten -. Kortom, zeer veel boeiende informatie die op een leuke manier gebracht wordt. Voor de kinderen is een speciale puzzeltocht, waarbij ze op zoek mogen gaan naar allerlei voorwerpen en het aantal schepen op een schilderij mogen tellen. Klusjes die een kind van 5 erg leuk vindt om te doen, zo merkten wij in het Zoutmuseum vrijdag.

Het museum is gehuisvest in het oude raadhuis van Delden

Het hoogtepunt is misschien wel de enorme collectie peper en zoutstelletjes op de eerste verdieping. In mijn herinnering stond de collectie wat minder efficiënt opgeborgen in een enorme vitrinekast bij de kassa. Nu staat de collectie wat dichter op elkaar en wellicht ook flink uitgedund in een aparte kamer op de eerste verdieping. De peper en zoutstelletjes vormen vooral een leuke, bijna kitscherig aandoende verzameling van creatieve en commerciële uitingen van de bekende peper en zoutpotjes zoals die op tafel staan in een restaurant.

Ook voor kinderen was veel te doen, hier het zoutmemory

Voor ons betekende de verzameling peper en zoutstellen een herinnering aan de moeder van Inge. Ze had zelf een verzameling van deze curiosa en we herkenden in de verzameling van Delden heel wat peper en zoutstelletjes uit haar verzameling. Het deed ons direct besluiten het deel van de verzameling dat wij in ons bezit hebben voort te zetten. Boven in het museum, op de tweede etage, kun je het peper en zoutstel van je dromen vinden. Daar verkoopt het museum peper en zoutstelletjes die ze gekregen hebben van verzamelingen en die niet in de verzameling passen of dubbel zijn. Zo kun je er een meeuw kopen die op een paal zit - meerdere exemplaren van gezien - en er veel ander leuk spul te vinden.

Zoutstenen waar koeien en geiten hun zoutbehoefte mee binnen halen

Het Zoutmuseum past goed in een bezoekje aan Delden. Het vraagt niet al teveel tijd en het onderwerp wordt op een leuke, ontspannen manier gepresenteerd. Ik heb destijds weleens begrepen dat het museum graag meer expositieruimte wilde hebben. Toch besloot het bestuur af te zien van de aankoop van het naastgelegen pand toen dat vrij kwam een kleine 2 jaar terug. Het is een verstandige keuze. Vooral omdat de beperking zorgt voor een presentatie van de essentiële informatie, zonder langdradig te worden. Daarnaast laat het museum zich ook niet overdadig beïnvloeden door Akzo, het bedrijf dat in Twente het zout uit de bodem haalt. Op de eerste verdieping staat een model hoe het zout gewonnen wordt en is wat informatie over de zoutwinning van Akzo in Twente te vinden, maar het is allemaal niet overdadig. Kortom, als je je wilt verdiepen in de wereld van het zout, dan is het Zoutmuseum een echte aanwinst.

De zoutvaatjescollectie van het museum

Of het echt een belevingscentrum is, betwijfel ik. Daarvoor is het teveel een museum van de oude stempel. Zeker, er zijn wat interactieve mogelijkheden, zoals een memorie voor kleine kinderen en een quiz voor jongeren. Maar het levert niet een echte beleving op. In mijn ogen is een beleving het proeven van verschillende soorten zout, het voelen van zoutblokken, optillen om de soortelijke massa te voelen en intensief bekijken van zout op alle mogelijke manieren (een soort lichtshow of zoiets). Dat ontbreekt in het Zoutmuseum. Ook zou de website van het Zoutmuseum veel extra informatie en documentatie kunnen presenteren. Dat valt mij op als ik er hier thuis wat rondsurf.

De kikkervaatjes

De bovenste verdieping komt eveneens wat karig op mij over. Daar staan de peper en zoutstellen die te koop worden aangeboden. Verder komt deze tweede etage wat rommelig op mij over. Er staat niet zoveel uitgestald. De koffie moet je zelf uit het automaat halen en kun je staand aan een tafel opdrinken. Dat is erg jammer, omdat hier veel mogelijkheden om wat extra geld binnen te halen, onbenut blijven.

Het museum telt een flink aantal bijzondere vaatjes

Daarmee kom ik tot de conclusie dat er altijd wat blijft te verbeteren aan een museum, maar dat het Zoutmuseum zeker is verbeterd ten opzichte van wat ik ken zoals het een jaar of 5 terug was.

Update 27 augustus 2010

Overigens is zout gelukkig weer in de belangstelling. Het besef dat zout meer is dan een vaatje met het goedkoopste zout dat je in de supermarkt kunt vinden. Zout is weldegelijk een smaakmaker, bewijst het nieuwe initiatief Salsamentum van Jeroen van Wieren in Amsterdam. Hij kon zijn zoutwinkel realiseren dankzij een microkrediet. Iets voor een bezoek met bijbehorende blog...

Zonsondergang boven Almere: weer thuis

Het was even hard zoeken naar een zonsondergang. Gebouwen en hoge
bomen beletten een mooie zonsondergang. Bovendien leiden televisie en
internetaansluiting af. Maar alles wat de deur uit moest zijn, is weg
en ik ben naar buiten gerend om de zonsondergang te zoeken.

Hij zat verscholen achter de bomen. Ja, Freek ook in Almere hebben we
bossen en bijbehorende bosranden. Dit keer zat het park in de weg. Ook
de lichten werkten niet mee aan een mooi beeld. Je merkt het gelijk:
in de stad ben je je veel minder bewust van zoiets moois als een
zonsondergang.

Zonsondergang boven Deldenerbroek: de echte

Ik schrijf iedere dag wel iets over een zonsondergang boven de camping
Westerholt, dat ligt in het buurtschap Deldenerbroek. Maar de zon is
zelden te zien op de foto's die mijn blogpost vergezellen. Gisteravond
was er geen wolkje aan de lucht en scheen de zon haar laatste stralen
door de bossen rond de camping. Een echte zonsondergang dus.

Lunchconcert in de Oude Blasius van Delden

Het lunchconcert in de Oude Blasius van Delden vanmiddag had een
aantrekkelijk programma. De Poolse organiste Katarzyna Czapinska
verraste vooral in het repertoir dat ze met de sopraan en landgenote
Magdalena Cieslar ten gehore bracht.

Solowerken minder uit de verf
De 2 koraalvoorspelen van Bach die ze solo speelde, kwamen wat minder
uit de verf. Wel liet ze mij horen dat het Naberorgel uit 1847
uitermate geschikt is om muziek van Bach op uit te voeren. Zeker ook
omdat de Blasius een goede, heldere akoestiek heeft. Hierdoor klinkt
het orgel vrij direct, maar de ruimte neemt het geluid heel mooi mee.
De uitvoering van Von Gott will ich nicht lassen en Schmucke dich, o
liebe Seele klonk een beetje rommelig en nog net niet goed
ingestudeerd. Ze greep af en toe er naast, zelfs aan het begin zoals
bij Von Gott will ich nicht lassen. Een beetje onnodig.

Overtuigend
De werken die ze samen met de sopraan Magdalena Cieslar uitvoerde,
klonken erg overtuigend. Zeker de 2 moderne werken van Jerry Bock,
Sabbath Prayer en van Simon A. Sargon, Shehashalom Shelo, waren
juweeltjes. De begeleiding van het orgel klonk overtuigend en de
samenwerking tussen organist en sopraan was heel goed. Ze kwamen erg
gemotiveerd en enthousiast over in hun gezamenlijk optreden. De 2
stukken van Vivaldi en het Ave Maria van Guilio Caccini gaven een
goede indruk van het klassiekere repertoir van de 2 uitvoerenden. De
afsluiting met het Ave Maria was wel een beetje ingetogen, maar het
demonstreerde op overtuigende wijze de muziekkunsten van de dames.

Snel kennismaken
Het lunchconcert biedt toeristen en mensen die niet zo vaak in de kerk
komen, de mogelijkheid om even snel kennis te maken met het orgel en
de kerk. Delden heeft een prachtig orgel en een nog vele malen mooiere
kerk. Het is een voorbeeld van een eenvoudig godshuis met veel
bijzondere details. Een kerk om trots op te zijn. Een gebouw dat niet
vaak genoeg open kan zijn, wat mij betreft.

En wat zou ik graag eens een middagje op dat orgel willen spelen.

Intocht rolstoelvierdaagse in Delden

Een mensenmenigte verzamelde zich rond half vier bij de Langestraat
van Delden voor een enthousiast onthaal van de rolstoelers die de
rolstoervierdaagse gereden hebben. De Langestraat veranderde even in
een 'via gladiola'. Sommige omstanders gingen er even lekker voor
zitten op een meegebracht klapstoeltje. En er volgde luid applaus toen
de sporters binnen kwamen rijden.

Een hele prestatie, 4 dagen 70 kilometer rijden op een rolstoel door
Twente. De snelheden waarmee ze rijden liggen soms heel hoog en ze
hebben een ijzeren conditie. De sfeer in Delden lijkt op de vierdaagse
van Nijmegen, die altijd een week eerder valt. Onder rolstoelers is
Delden net zo'n begrip als Nijmegen onder wandelaars. Het is in elk
geval minstens zo'n sportieve prestatie. Leuk om te zien dat zoveel
mensen uitlopen voor een warm onthaal van de lopers.

Zonsondergang boven Deldenerbroek: donderwolken

De regen en bijbehorend wolkendek van vandaag zorgen ervoor dat de
avondzon verscholen blijft achter de wolken. De enorme donderwolk
reageert heel mooi met de omgeving, maakt de tint van de lichtere
wolken nog sterker in contrast met de rest. De rode gloed completeert
het beeld. Voor een mooie zonsondergang hoef je niet ver van huis
geloof ik.

Mijn liefde voor wolken begint het veldje op de camping ook op te
vallen. Volgens iemand zijn ze hier niet zo mooi als in Friesland. In
Almere heb je ook geweldige wolken, maar thuis wordt het zicht gewoon
ontnomen door de bebouwing er om heen. In combinatie met de rust hier,
zie je de schoonheid van zoiets sneller.

Leemspoor Rijssen

Het treinkaartje van het Rijssens Leemspoor is geknipt. Doris kijkt door het gaatje.

Het Leemspoor in Rijssen stond al een tijdje op het verlanglijstje voor een bezoek. Als rechtgeaarde treinliefhebber als ik ben - ik pendel met alle plezier dagelijks tussen Almere Centrum en Den Haag Centraal - moest ik wel een keer kennismaken met dit stukje smalspoor midden in de bossen bij Rijssen.

De trein staat stil in de bocht naar het keerpunt

Lastig vinden vertrekpunt

Het was een beetje lastig om het vertrekpunt te vinden. Op dinsdag en donderdag in de zomervakantie vertrekken de smalspoortreinen vanaf de loods aan de Markeloseweg. Op zaterdag is het wel raadzaam de borden 'Leemspoor Rijssen' die overal langs de weg staan, te volgen. Maar voor ons was het vandaag het verkeerde punt. De start vanaf de loods werd aangegeven door een groot bord langs de weg. Maar daar mag je de auto niet parkeren.

Niet moeilijk doen

Niet dat de vrijwilligers van de smalspoortrein in Rijssen er moeilijk over doen als je op de andere plek opstapt, maar ze hebben het nu eenmaal zo geregeld. Ook bij ons deden de vrijwilligers niet moeilijk, we vonden een parkeerplaatsje in de buurt van de Jacobus Reviusstraat. Hoe kan het ook anders in Rijssen, daar eert men de voorvaderen op gereformeerde grondslag. Het treintje stond net op vertrekken, maar ze wilden wel even op ons wachten. Bovendien beloofde een vrijwilliger om de bewegbewijzering in de toekomst te verbeteren.

Prachtige loods

Zelfs bleven ze rustig stilstaan, terwijl ik een kaartje kocht in de stationsrestauratie van de prachtige loods van de Rijssense Leemspoor. Want de stichting heeft daar werkelijk een droomloods staan, waarin het materieel droog staat en aan een onderhoudsbeurt kan worden onderworpen. Daar stond ook de enige stoomlocomotief van het Leemspoor Rijssen. Hij is anderhalve week geleden aan een onderhoudsbeurt onderworpen. Eentje waarin hij nog steeds zit en minstens een paar weken zal blijven zitten. De 3 assen van de stoomlocomotief 'Maaike' worden gecontroleerd. Iets wat volgens een vrijwilliger al een tijdje niet meer is gebeurd.

Overleg over de perikelen

Dan maar achter een diesellocomotief. Voor 3 euro per persoon, begon voor ons een avontuur dat normaal 3 kwartier duurt, maar waar wij wat langer van mochten genieten. We reden door De Koerbelt, een stuk bos dat aan de Rijsserberg grenst. Het was leuk om zo dwars door het bos te rijden met een treintje. De wagons komen van het Flevopark, het tegenwoordige Walibi. In veel pretparken is dikwijls een dergelijk smalspoorlijntje te vinden. Het is ontzettend leuk om in zo'n ding te zitten. In Rijssen rijdt de trein over een traject van 1300 meter. De bochtige route levert mooie plaatjes op en het zorgt voor een leuke rijervaring. Tussen de bomen door zagen we de deelnemers van de Deldense rolstoelvierdaagse rijden. Moe en afgemat van de beklimming van de Rijsserberg. De derde dag van de vierdaagse is een zware dag.

De hulp laat niet lang op zich wachten

De tocht werd in de bocht voor het keerpunt aan de Arend Baanstraat wreed verstoord. We waren net de straat vanuit het bos overgestoken, of het locomotiefje liep vast. De wielen kregen geen grip meer op de rails door de bladeren en het gras dat tussen de rails groeit. De machinist en de begeleider hadden geen zand meegenomen, zodat een andere locomotief moest komen. Onderwijl trakteerde de hemel op een plensbui. Onze redder werd de locomotief van het attractiepark, door de vrijwilligers 'Walibi' genoemd. De kleine kangoeroe prijkte nog trots op de voorkant. De voorkant moest op een stoomlocomotief lijken, want de bolling suggereerde een stoomketel. De pijp bovenop moest een stoompijp voorstellen. Uit de pijp kwam niet veel meer dan een beetje blauwe dieselrook.

De locomotief 'Walibi' komt ons ophalen

Losgeduwd

De locomotief duwde ons in elk geval los. We reden weer en bij het keerpunt een kleine 200 meter verder trok de Walibi ons en reed de groene dieselloc die vastgelopen was, een paar meter achter ons aan. Een heel avontuur waar in Rijssen nog wel even over gesproken zal worden. Het is een leuk uitje om te doen als je in de buurt bent. Ik zou er zelfs een stukje voor omrijden. Het is ook leuk te zien hoeveel enthousiaste vrijwilligers op de been zijn. Ik telde er vandaag zeker 12. De koffie in de restauratie achterin de sfeervolle loods is ook erg lekker. Bovendien zijn er leuke boekjes te koop over de geschiedenis van het Leemspoor in Rijssen.

Bevoorradingsspoor leem steenfabrieken

Dan is het best jammer te lezen dat van het oorspronkelijke bevoorradingsspoor van leem voor de steenfabrieken in Rijssen er helemaal niets meer is. Dan droom ik weg met het idee een deel van het oude traject te herstellen tussen Rijssen en Markelo, compleet met de paar kilometer dubbelspoor. Een stomme droom natuurlijk, waar alleen een treinliefhebber last van heeft. De vrijwilligers hebben al de handen vol aan deze 1200 meter en de flinke hoeveelheid materieel rijdend krijgen en rijdend houden. Ze vinden het goed zo, want zelfs het aanbod om in een onlangs gesloten fabriek te gaan zitten hebben ze afgeslagen vertelde een vrijwilliger mij. Ze hebben meer dan genoeg werk en de loods staat er zo mooi bij. Daar hebben ze echt geen trek in.

De 'Walibi' trekt ons terug

Mooi wat er staat

Ik begrijp het, want wat er nu staat is echt mooi. Zo'n tocht door het bos doet de tijden van het leemspoor herleven. En dan mag je zulke treintjes wel in een pretpark hebben rondrijden, deze ervaring bereik je daar niet. Je rijdt echt dwars door de natuur. Samen met de vrijwilligers en de gemoedelijke sfeer, kijk ik terug op een leuk uitje.

Meer informatie Leemspoor Rijssen

Kijk op www.leemspoor.nl voor meer informatie zoals vertrektijden en vertrekpunt van het Leemspoor Rijssen.