30 september 2016

Het rulle zandpad - #fietsvakantie

img_20160812_144953.jpgOp mijn kaart staan de wegen keurig aangegeven, alleen staat er niet bij wat voor een soort weg het is. Je ontdekt tijdens het fietsen dat er veel verschillende soorten wegen zijn. Naast asfalt (rood of zwart), betonplaten, tegels of klinkertjes, zijn er ook onverharde wegen.

Ook op het terrein van onverharde wegen zijn veel varianten. Er is er eentje waarbij de bovenlaag mooi aangedrukt is met steenpuingruis. Heel veel smalle fietspaden zijn op die manier verhard. Het is voor fietsers ideaal. Bovendien zijn fietsen niet zo zwaar dat het wegdek snel wordt aangetast.

Bij het fietsen door de Veluwe krijgen we soms ook te maken met heuse zandpaden. Bijna altijd liggen de smalle fietspaden waar je elkaar net kunt passeren, naast zandpaden. Maar soms is er alleen maar een zandpad of moet je het met een grindpad doen. Je hebt dan weinig grip. Zeker als je zwaarbeladen bent.

Er zijn een paar plekken waar wij fietsen en waar alleen een zandpad ligt. Het zijn vaak wel prachtige stukken om te fietsen. Als wij de rit naar Apeldoorn willen maken, het bord van Landgoed Het Loo passeren, dan treft ons een zandpad.

Het is een rit van bijna 10 kilometer door rul zand. Op de hei aangekomen, mogen we niet van het pad afwijken, zeggen dreigende bordjes. Het is een gebied dat van Defensie is geweest. Hier liggen nog veel explosieven in de bodem die eerst opgeruimd moeten worden.

Het pad kronkelt over de heuvels. En dat maakt het extra lastig. Als we even later weer in het bos fietsen, zie ik eindeloze hoeveelheden bosbessen aan weerszijden in het bos. Dat is mij nog niet gebeurd de laatste weken waarin ik zo graag zou willen plukken.

Doris vindt het fietsen door het rulle zand heel zwaar. Er klinkt dan ook een kreet van verlichting als we op het fietspad fietsen evenwijdig aan de drukke weg naar Apeldoorn.

Daar fietsend besef ik dat ik hier in de buurt moet hebben gepicknickt met Inge bij onze eerste ontmoeting. In de auto omdat het veel te hard regende. We zijn de picknick nooit meer vergeten, het precieze plekje waar de auto geparkeerd stond wel. Maar ik denk dat het hier ergens was, langs de weg naar Apeldoorn, in de richting van Het Loo.

Fietsvakantie

In augustus maakten Doris en ik een mooie fietstocht door Nederland met als bestemming: Twente. Elke week op vrijdag schrijf ik een stukje over deze bijzondere fietsrit.

27 september 2016

Autobiografie Damschreeuwer

Sinds de dodenherdenking op de Dam in 2010 is hij bekend als de Damschreeuwer: Gennaro Pepe. In zijn autobiografie De Man & De Scheeuw vertelt hij over zijn leven. Hierbij maakt hij gebruik van zijn onbedoelde bekendheid. In aangeschoten toestand kwam hij die avond 5 minuten voor 20 uur uit de kroeg en vroeg zich af waar al die drukte voor was. Uit frustratie schreeuwde hij.
Van het beeld van de dakloze en treurige man die in de media over hem geschetst is, is in zijn autobiografie weinig te merken. Gennaro Pepes leven heeft meer van een schelmenroman zoals Jan Cremer heeft geschreven. De schelmenstreken zijn meer criminele gedragingen, compleet met het luxeleven dat daarbij hoort.

Niet veel zelfkritiek

Zijn autobiografie bevat niet veel zelfkritiek. Gennaro is meer vervult van zijn grootse daden in de cocaïnehandel en als pooier en bordeelhouder dan dat hij zijn leven kritisch onder de loep neemt. Dat gebrek aan zelfreflectie maakt dat hij erg pocherig en van zichzelf vervuld overkomt. Het woord spijt of zelfs de gedachte dat hij het misschien anders had moeten doen, niets van dat alles komt bij hem op. Zelfs als een Rabijn in de gevangenis bij hem komt, vraagt hij alles:

Achteraf gezien had ik natuurlijk gewoon mijn verstand moeten gebruiken en moeten zeggen dat ik tweehonderdvijftig miljoen euro wilde hebben. Daar had ik tenminste écht wat aan gehad. Dan had ik dit boek niet hoeven schrijven om aan geld te komen. Dan had ik een statig monumentaal grachtenpand kunnen kopen aan de de karakteristieke Amsterdamse Herengracht. En de rest van mijn leven iedere maand op vakantie gekund… Dan had ik namelijk alles kunnen kopen. (288)

De grap is dat hij vroeger alles kon kopen met zijn louche zaken, maar toen vooral lijntjes coke opsnoof. Het besef dat hij zijn leven anders had kunnen inrichten, lijkt niet in hem op te komen. Het draait nu vooral over een woede tegen anderen, waarbij hij zichzelf vooral buiten de wind houdt.

Schelmenverhaal

Ondanks dat, blijft het verhaal meeslepend en daagt uit om verder te lezen. Soms worden de hoofdstukken hinderlijk onderbroken door cursieve fragmenten waarbij hij iets loslaat over het schrijfproces. Niet zo interessant en eigenlijk best hinderlijk. Het onderbreekt het schelmenverhaal dat deze autobiografie is.

Genarro Pepe: De Man & De Schreeuw, Autobiografie Damschreeuwer. Soest: Uitgeverij Boekscout.nl, 2016. ISBN: 978 94 022 2448 1. 299 pagina’s. Prijs: € 19,95. Bestel

26 september 2016

Botanische tuin van de VU

Bij mijn zwerftochten door de botanische tuin van de Vrije Universiteit in de pauzes, passeerde ik regelmatig de Tulpenboom. Ik dacht aan de liefde van Jan Wolkers voor deze bijzondere boom en vroeg mij af of hij de boom die hier tegen de waterkant groeide, kende.

In zijn roman De doodshoofdvlinder loopt de hoofdpersoon Paul door de botanische tuin die achter het academische ziekenhuis van de VU, het VUmc, staat. Hij loopt er even doorheen met Carla Middelheim, de vrouw waarmee hij een paar dagen eerder op de sterfdag van zijn vader, een aanrijding had. Ze ligt in het ziekenhuis omdat haar hele gezicht openligt.

Ze steken het bruggetje over achter het ziekenhuis. Deze komt vlak bij de Tulpenboom uit. De verteller merkt het niet op:

Toen ze over het houten bruggetje de botanische tuin inliepen kwam de zon helemaal uit de mist te voorschijn. Een zilveren schijf die ineens warm en stralend werd. Het glas van de kassen en platte bakken glinsterde en schitterde. De hele natuur lichtte onwerkelijk op. (189)

De botanische tuin die Jan Wolkers hier beschrijft, zal niet zo verwilderd zijn als de botanische tuin die ik ken. De hoge planten langs de waterkant en de kassen die verstopt liggen achter de struiken en het hoge riet. Ik genoot ervan tijdens mijn wandelingen in de pauze.

In die tijd werd de tuin met sluiting bedreigd. De voorzitter van de Raad van Bestuur van de VU vond het complex dat geen onderwijskundig doel meer had, overbodig. Dat het terrein zichzelf kon bedruipen, deed daar geen afbreuk aan. Net als de bijzondere collecties van cactussen en bonsaibomen. Een veredeld tuincentrum noemde hij het.

Na zijn vertrek, mocht de Botanische tuin van de VU ineens blijven bestaan. Bij mijn laatste bezoek aan de tuin, dit voorjaar, hing er een groot bord dat de botanische tuin tot 2030 blijft bestaan. Daarnaast werd de tuin onderworpen aan een grote opknapbeurt.

De grote tropische kas was helemaal overhoop gehaald. Het bassin met de waterschildpadden was leeg en buiten kon ik niet meer bij de plek waar eens de Tulpenboom stond. Net als het stuk waarin de Ginkgo stond, vreesde ik dat het ten prooi gevallen was aan de grijpgrage bouwkranen en graafmachines.

Jan Wolkers: De doodshoofdvlinder. Roman. Amsterdam: Uitgeverij De bezige bij, [1979]. 3e druk, 1999. ISBN: 90 234 3923 6. Prijs: € 10. 244 pagina’s. Bestel

25 september 2016

Boeken zonder tekst? - #50books vraag 39

img_20160923_122857.jpgBoeken zijn niet alleen om te lezen. Soms staat er zelfs nauwelijks tekst in, dan heb je genoeg aan het beeld. Een ander soort boeken met weinig tekst: boeken met bladmuziek. Ik heb er een aardige stapel van.

Muziekboeken

Je kunt van die boeken ook genieten. Componisten als Bach lazen muziekboeken als een leesboek. Ze hoorden de muziek in hun hoofd terwijl ze lazen. Een andere manier van lezen, maar wel heel aangenaam om te doen. En ook heel goed bruikbaar in een tijd dat er nog geen geluidsdragers waren.

Plaatjesboeken

Ik heb een aantal prachtige plaatjesboeken in mijn bezit. Het is een genot om naar te kijken. Soms staat er tekst bij, maar het loont niet altijd deze tekst te lezen. Het is maar al te vaak een plaatje bij het praatje.

Atlas

Ook heb ik een paar atlassen waarin ik helemaal kan wegdromen over (spoor)wegen en andere stippellijnen. Ik weet dat Paul Haenen het heerlijk vindt om met een spoorboekje op schoot te zitten en te fantaseren bij de tijdtabellen van de verschillende treinen.

Dat brengt mij bij de boekenvraag voor vandaag:
Lees je weleens andere boeken dan boeken met tekst? En is dat dan nog lezen?

Ik ben weer heel nieuwsgierig naar de antwoorden. Ik hoop heel veel bijzondere boeken te zien die onleesbaar zijn.

Blog mee over #50boeken

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

23 september 2016

Strand Nulde en het geheugen - #fietsvakantie

img_20160812_122852.jpgDe borden langs de weg geven het aan: Strand Nulde. Een strand dat in mijn geheugen vermengd is het met het meisje. De lugubere vondst van haar lichaam en de maandenlange speurtocht.

Als wij er langsfietsen, is het nog niet echt strandweer. Het verkeer van de snelweg A28 raast op een steenworp afstand van het water. Het strand is verder nagenoeg leeg, op een enkele surfer na.

Doris volgt de bordjes en rijdt al onder de snelweg door in de richting van Putten. Als we even stoppen om wat te drinken, vertel ik het verhaal van het meisje. Het meisje van Nulde.

Reconstructie

Het grote raadsel wie zij was. Hoe vooraanstaande Britse fysiologe Caroline Wilkinson van de Manchester University een reconstructie maakte hoe het meisje eruit zou hebben gezien.

Hoe ze uiteindelijk door een juf werd herkent en het meisje een naam kreeg. Vooral hoe goed Wilkinson het onherkenbare meisje een gezicht hadden weten te geven dat wel heel erg dicht bij de werkelijkheid kwam.

Terwijl ik dit verhaal vertel, besef ik hoe snel dit aangrijpende verhaal uit het geheugen verdwijnt. Is deze gebeurtenis voor mij onlosmakelijk met dit strand verbonden, voor anderen is Strand Nulde een plek om je heerlijk te ontspannen.

Fietsvakantie

In augustus maakten Doris en ik een mooie fietstocht door Nederland met als bestemming: Twente. Elke week op vrijdag schrijf ik een stukje over deze bijzondere fietsrit.

20 september 2016

Difterie en inenten

img_20160809_122303.jpgIn het werk van Jan Wolkers komen een paar elementen steevast terug. Zoals de streng gereformeerde opvoeding, de autoritaire vader, het grote gezin en de dood van zijn broer in de oorlog. Vooral het laatste vormt in bijna elke roman een bezwering. Het is een vermenging van rouw, verdriet en weemoed naar zijn in de hongerwinter overleden broer.

In De doodshoofdvlinder gebruikt de verteller het overlijden van zijn broer in de oorlog om zijn vader van katoen te geven. Hij verwijt vader dat zijn weigering zijn kinderen in te enten, heeft bijgedragen aan de dood van zijn broer. Paul denkt eraan als hij bij het kerkhof is en aan het boek over hengelsport denkt. Hij schonk dit boek aan zijn broer toen hij 20 jaar werd.

Er laaide ineens een vurige woede in hem op.
Als mijn vader niet tegen inenting was geweest omdat de hemelse vader zelfs geen mus zonder zijn wil laat vallen, was Hugo niet aan difterie gestorven, dacht hij. Godverdomme. Die klootzak had toch ook een bel op zijn fiets. (61)

Broer Hugo komt verderop in de roman voor als hij spreekt met zijn jongere broer Karel. De gelovige Karel vertelt dat hij de dood van hun broer destijds zag als straf. Karel noemde zijn broer ‘Hugo spugo’, waarna hij een trap op zijn achterwerk kreeg. Bij zijn dood, dacht Karel: ‘Dat komt er nou van’. Aan Paul vertelt hij dat hij er nog steeds zo over denkt.

Vader krijgt een plekje boven zijn zoon en zijn dochter. Pauls moeder spreekt wel over de dood van vaders broer Hendrik, maar niet over hun overleden zoon Hugo en haar jongste dochter die eveneens in de oorlog gestorven was. Hendrik was ongelovig en zag eruit als een duivel, herhaalt ze steeds.

Jan Wolkers: De doodshoofdvlinder. Roman. Amsterdam: Uitgeverij De bezige bij, [1979]. 3e druk, 1999. ISBN: 90 234 3923 6. Prijs: € 10. 244 pagina’s. Bestel

19 september 2016

Boekenmarkt en rommelmarkt (3) - Sluitingstijd

img-20160911-wa0000.jpg
Als de markt sluit, zit alles in de dozen. Nu de auto halen. De Lindenlaan is een smal straatje geworden door alle kraampjes aan weerszijden van de straat. Daarom past er maar 1 auto in de breedte. Eerst moet ik de wijk door op zoek naar mijn auto. Dan moet ik weer zoeken naar de straat. Het is krap en veel straten zijn voor 1 richting.

Ik heb mijn auto zo vol, maar mijn buurman is een stuk trager. Hij is natuurlijk ook wat ouder en ik kan alleen maar respect hebben voor zijn wilskracht en energie. Volgende week staat hij in Nijkerk. Als enige. De rest staat op de boekenmarkt in Leusden die volgens mijn collegaverkopers het veel beter doet dan hier. Daar haal je zo 300 euro op , zegt de overbuurman die de kraam naast mij in had genomen. Hij haalt vandaag 100 euro op. Ik heb de helft binnengehaald.

De volgende dag zit Inge bij de kofferbakverkoop in Almere. Ze doet het een stuk beter dan de laatste keer in Zeewolde. We hebben het aanbod iets aangepast, niet meer zoveel babyspeelgoed maar ook andere spullen zoals een platenspeler, televisie en wat tassen.

Zo haalt zij ook nog eens 40 euro op. Een mooi weekend, waarbij we 90 euro verdienen met onze eigen spulletjes. Wat geeft dat een goed gevoel zeg. En we krijgen er ook nog eens de indruk bij dat de dingen die we verkopen genoeg opleveren. Zo ruil je iets van waarde echt. Bovendien moeten we nog flink sparen voordat we het nieuwe huis kunnen gaan bouwen.

18 september 2016

Hoeveel van je boeken heb je echt gelezen? - #50books vraag 38

img_20160914_074452.jpgBest een pijnlijke ontdekking nu ik mijn boekenkasten aan het doorspitten ben. Hoeveel boeken die daar staan, heb ik echt gelezen? Veel boeken heb ik omdat ik ze ooit wil lezen, maar het is daar heel vaak nog niet van gekomen.

Blijven over de naslagwerken zoals de encyclopedie of het WNT. Ik heb ze zeker gelezen, maar niet helemaal. Slechts stukjes. Een paar woorden en lemma’s. Om even snel iets uit te zoeken of te checken. Niet als leesvoer.

De boeken in de kast van Inge zijn volgens mij bijna allemaal gelezen. Die van mij niet. Sommige boeken, zoals de brieven van Kafka, Multatuli en Ter Braak, die zullen grotendeels ongelezen blijven. Hooguit een keer in de hand genomen om snel iets op te zoeken.

Dat geldt voor heel veel boeken die ik bezit, ontdek ik nu ik alles aan het opruimen breng. Dan gaan de boeken door mijn vingers en vraag ik mij af: ga ik dit nog ooit lezen? En het allerergste is dat ik vaak denk ‘nee’, maar tegelijkertijd twijfel of dat echt zo is.

Mijn ervaring leert namelijk dat als je iets niet meer hebt, je het juist wil hebben. Als je iets hebt, weet je het niet en lijk je er ook niet naar te talen. Bij het ontspullen moet je zorgvuldiger de overweging maken.

Dat brengt mij bij de boekenvraag van deze week:
Hoeveel van de boeken in je boekenkast heb je eigenlijk gelezen?

Voor het gemak nemen we dan romans en andere leesboeken. De naslagwerken hoef je niet mee te tellen.

Zoals elke week ben ik heel benieuwd naar jullie antwoorden.

Blog mee over #50boeken

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

17 september 2016

Boekenmarkt en rommelmarkt (2) - Tandenloos

img_20160910_143739.jpgMijn buurman heeft iets meer succes met zijn tijdschriften. Het is een oudere man die al 30 jaar op markten staat met tijdschriften. Hij bundelt ze in pakketjes die hij allemaal voor een euro per pakketje verkoopt. ‘Ik stond gisteren in Urk. Daar liep het wel lekker’, vertelt hij. ‘Vooral de Donald Duck ging hard. Ik heb bijna niks meer.’ Hij draait een baseballpetje. Zijn mond is ingevallen.

De tanden zijn in de loop van de jaren uit zijn gebit verdwenen. Als hij op zijn boterham kauwt, maakt zijn mond enorme bewegingen. Kauwen kun je het niet noemen. Het lijkt meer op malen.

De zon draait langzaam en schijnt meer en meer op mijn rug. Dan komen 2 zongebruinde meisjes langs. ‘Meneer’, vragen ze aan mij. ‘Heeft u zich ingesmeerd met zonnebrand.’ Ze geven me een foldertje. ‘En u krijgt er een monstertje bij.’

Ze geeft het doosje aan mij voor mij en mijn buurman. ‘Ho’, zeg ik snel. ‘We horen niet bij elkaar. Mag hij er ook eentje?’ Ik geef hem ook een monstertje zonnecreme. Hij gniffelt. ‘Ik wil best insmeren’, zegt hij. ‘Maar dan moet zij het wel doen.’

De verkoop loopt gestaag door. Even heb ik een opleving en verkoop ik flink wat. Het lijkt of ik de halve omzet van de dag in een kwartier draai. IK heb de kraam eruit. Alles wat ik nu binnenhaal, is extra geld.

Zo tegen 15 uur keert de rust van eerder terug. Het loopt mondjesmaat binnen. Een meisje staat heel lang te bladeren in de jaargangen van De spiegel die ik heb liggen. Een aantal jaren geleden kocht ik ze uit enthousiasme om in het verleden te duiken. We moeten er nu van af. Het neemt allemaal teveel ruimte in.

img_20160910_143534.jpg

Ze neemt eerst een jaargang Moeder uit 1950 mee. Even later komt ze weer terug en leest de bladen zo zorgvuldig dat ik mij afvraag of er nog wat overblijft als ze de jaargangen zou meenemen. Uiteindelijk neemt ze 1 jaargang mee. Ze is daarmee de beste klant van de dag.

Een ander probeert nog af te dingen. Ik heb niet zoveel zin in discussie en stem toe. Het is de enige die een beetje weerstand biedt tegen de prijs. De rest gaat allemaal akkoord.

Mijn buurman maakt het ene blikje cola na het andere open. Ik zie een heel traytje in hem verdwijnen. Het laatste blikje staat in de zon. Als hij het warme blikje opent, spuit de inhoud omhoog. Gelukkig richt hij het de goede kant op. Zo blijft de schade beperkt.

Van al dat drinken moet je plassen. Daarom vraagt mij buurman tegen 16 uur of ik even op zijn kraampje wil letten. ‘Per setje 1 euro, 3 voor 2,50’, zegt hij en hij stiefelt weg in de richting van de Hema. Hij blijft lang weg en daarom help ik een mevrouw die het laatste pak Donald Duckjes koopt.

Als hij weer terug is, breekt de laatste etappe aan. Weinig bezoekers. Het zonnetje schijnt behaaglijk over de heg van de rij huizen achter ons. De buurman zit te dutten op zijn stoeltje. Zijn mond valt open, de handen gevouwen op schoot. Ik begin alvast met inpakken. Terwijl ik bezig ben, kopen nog 2 mensen een boek bij me.

16 september 2016

Lange dijkweg - #fietsvakantie

img_20160812_112220.jpgNadeel van wonen in Almere: je moet altijd weer door die polder. De lange dijkweg van Almere naar Zeewolde bijvoorbeeld. Daarover fietsen wij aan het begin van onze fietsvakantie. De dreiging van een flinke regenbui rijdt met ons mee. Ik voel af en toe een spatje, maar de wind zit in onze rug. Dat is waanzinnig lekker.

De rij windmolens is oneindig. Elke keer weer een nieuwe molen. Aan de overkant glijdt de woontoren van Amersfoort traag achter de bomen. De hijskranen die aan de dijk werken, halen de toren langzaam in. Terwijl wij ze steeds verder achter ons laten. We fietsen in de richting van Spakenburg, zien het vissersdorp liggen aan de andere kant.

Voorbij de Eemhof, knikken we het hoekje om en zien hier niets meer van het water. We rijden door de onmeetbare bossen langs het Eemmeer. Uitdagend glimmen mij de verse bramen toe aan de linkerkant. Nog even doorzetten voordat de zon doorbreekt als we bij Nijkerk oversteken.

De polder blijft iets om af te zien. Terug zullen we over de Knardijk naar huis gaan. Een lang eind kaarsrechte dijk dwars door de Flevopolder. Ook dan hebben we de wind, vanuit het zuidoosten, in de rug. Dubbel geluk, want vaker treft je de draaiende wind. Deze bezorgt je op de heen én de terugreis een flinke tegenwind.