Victor Klemperer de Shakespeare onder dagboekschrijvers

De dagboeken van Victor Klemperer

Victor Klemperer (1881-1960) is de Shakespeare onder de dagboekschrijvers. De Joodse hoogleraar woonde een groot deel van zijn leven in Dresden en hield al vanaf zijn 17e jaar een dagboek bij. Het zijn indrukwekkende dagboeken, misschien wel de indrukwekkendste getuigenissen van de Tweede Wereldoorlog. Misschien wel het aangrijpendste deel van zijn dagboeken is de periode 1933 tot 1945. Hierin lees je hoe de macht van Hitler zich langzaam maar zeker uitbreidt en ingrijpt in het persoonlijk leven van Victor Klemperer.

De dagboeken verschenen een paar jaar geleden in drie zeer dikke delen. Het verbaasde mij toen al dat iemand gedurende een mensenleven zoveel kon schrijven en er is nog veel meer. De periode 1918-1933 is bijvoorbeeld niet uitgegeven in het Nederlands. De dagboeken zijn ook in Duitsland postuum verschenen.

Ik had op het moment dat ik die drie dikke delen met dagboeken zag liggen in de boekwinkel, maar 1 wens: ze hebben.

Mulisch is op

De boeken van Mulisch bij De Slegte in Den Haag

Het meisje gleed met haar vinger langs de boektitels en auteursnamen. Lange rijen namen. Maar bij Mulisch stond geen boek meer. 'Is Mulisch op?' vroeg ze aan een verkoopster. Ze probeerde de rij boeken zo te rangschikken dat het gat wat minder opviel.

Ze knikte naar het meisje. 'Mulisch is op', zei ze daarna. Teleurgesteld droop het meisje af. Op zoek naar de volgende boekwinkel waar misschien nog wel een Mulisch lag.

Mulisch en de boekhandel

Het Mulisch plekje bij boekhandel Selexyz Scheltema in Almere

Het land is in rouw vanwege het heengaan van een groot schrijver, maar in de boekhandels die ik vandaag bezocht vond ik weinig sporen van dit bericht. Een extra journaaluitzending, veel uitzendingen op televisie, extra krantenbijlages waarin de schrijver geëerd wordt. Iedereen zegt wat, maar de boekhandel waarin ik vanmorgen stond, had geen enkel boek van Mulisch op voorraad.

De Almeerse Selexyz Scheltema waar ik vanmiddag even rondneusde, liet ook weinig zien van Mulisch.

Haagse boekentempel

Ook Den Haag is gezegend met een aantal prachtige boekhandels. Net nu het opruiming is, is dat erg gevaarlijk voor zo'n onverzadigbare boekenfanaat als ik. Vandaag sloeg ik monsterlijk toe in de overgebleven ramsj van Verwijs.

De Haagse passage kan weliswaar niet meten met de soortgenoten in Napels, Milaan en Londen, maar de boekhandel zit er prachtig. Ik begrijp dat ze er pas vijf jaar zitten, maar het pand straalt autoriteit en kennis uit. De mooie houten trappen naar de tweede en derde verdieping maken het tot een tempel voor de boekenliefhebber. Daar steekt de Utrechtse boekhandel Broese met de kelder en de begane grond magertjes bij af.

Uiteindelijk ben ik er vandaag weggelopen met een gedegen en geïllustreerd boek Alle bijbelse personen, met biografieën van (alle) bijbelse personages, een fotoboek met dvd over de bombardementen van Rotterdam, de Engelstalige monografie van het orgel in de Amsterdamse Nieuwe kerk, The Profusion of Heaven en het Het Nederlands gebarenboekje van Herman Pieter de Boer.

Het laatste boekje is bedoeld het verblijf op het toilet wat te veraangenamen.