Almere en het cliché

De kop trekt mij al direct ‘Heerlijk negatief over Almere‘. De debutante Anouk Kemper heeft een roman geschreven over Almere. Het is een ’thrillerachtig’ boek. Niet alleen de moordenaars maar vooral de stad zelf het moet ontgelden bij Anouk Kemper. ‘De Almereverachting spat er in Amsterdamse dosis vanaf’, schrijft De Pers.

Als je vertelt dat je in Almere woont, moet je beginnen met een verontschuldiging. Alsof het erg is dat je er woont. Ik ben er destijds bewust gaan wonen en koos niet voor Amersfoort of Amsterdam. Volgens Kemper zijn de inwoners van Almere dom en laagopgeleid. Als ze in Amsterdam was opgegroeid was ze waarschijnlijk zo’ n vervelend en elitair meisje zijn geworden, kopt een inzet erbij.

F. Springer

Het was 1998. F. Springer was gastschrijver aan de Universiteit Leiden. Ik dobberde in die tijd op en neer tussen Berlijn en Leiden. Ik slingerde net zo hard tussen twijfel en verdriet. Juist in dat jaar was daar de gastschrijver: F. Springer. Een pseudoniem voor Carel Jan Schneider.

Hij was ambassadeur geweest in Berlijn. Berlijn, de stad die ik net leerde kennen. De stad waar ik verliefd op was. Met hem wilde ik kennismaken. Hij, de beroemde schrijver, F. Springer. Ik had net daarvoor een prachtig interview met hem gelezen in Vrij Nederland. Over Berlijn. Precies de plekken waar ik ook was. Het Palast der Republiek, dat niet gesloopt werd vanwege de asbest. En de brede Frankfurter Allee.

Scheppende Android

Het begon met wordfeud dat het niet deed, daarna hield alles ermee op. En dan komt het humeur los. Inge baalde van de kapotte telefoon. ‘Niks doet het meer’, riep ze. Een hele ochtend ploeterde ze met haar mobieltje.

Ik kon het niet aanzien, gaf haar allerlei tips en niks hielp natuurlijk. Daarom bedacht ik plotseling dat ze mogelijk een nieuwe update moest ophalen. Via het snoertje van telefoon naar computer, zou dat moeten werken. Ook dat werkte niet. Daarom paste ik het eerst maar eens toe op mijn telefoon.

De telefoon maakte contact met de computer, haalde de update naar binnen en sloeg aan het werk. Een operatie van een uur startte. Ik mocht zelfs de telefoon opnieuw aanzetten. Op het moment dat hij de nieuwe update van Android echt downloadde, verscheen het Android-mannetje in beeld. Met de schep in de hand en druk aan het werk.

Hij begon en liet een nieuwe interface zien. Daarna sloot Inge haar telefoon aan. Dit keer praatten beide media met elkaar. De computer herkende de telefoon en omgekeerd.Ook bij haar verscheen het mannetje van Android scheppend in beeld.

Ik moet best wennen aan de nieuwe interface. Het stelt weinig voor. De balk bovenin is iets anders. En toch is het wennen.

Hoog staaltje vakmanschap van leermeester Gerben Mourik

Het Flentrop-orgel in de Oosterkerk te Bergentheim

Als afsluiting van de 3-daagse cursus Koraalimprovisatie gaf Gerben Mourik een improvisatieconcert. Het cursusorgel bood genoeg inspiratie voor een improvisatieconcert van een uur. Vooraf konden de deelnemers thema’s opgeven. Zo ontstond een aantrekkelijk en gevarieerd programma waarbij allerlei aspecten van de cursus in de praktijk uitvoerde.

Koraalimprovisatie - dag 3

De derde en laatste dag improviseren in Bergentheim was minstens zo inspirerend als de voorgaande 2 dagen. Ik moest er wel even goed inkomen. Op vrijdagavond hadden we nog tot laat in Den Ham geluisterd naar de orgels in de Gereformeerde kerk en de Gereformeerd vrijgemaakte kerk ‘de Fontein’.

Vooral de laatste kerk was indrukwekkend met het orgel van William Holt. Organist van de kerk en medecursist Herman Hamberg. Hij speelde werken van Vierne, Schuurman en Lemckert. Orgelwerken die prachtig klonken op dit qua klank stevige instrument. Als toetje kregen we een improvisatie van onze docent Gerben Mourik.

In de Gereformeerde kerk mochten we kennismaken met het spel van de organisator van onze cursus Henk Dubbink. Het orgel viel een beetje tegen, maar hij wist het beste eruit te halen.

Daarmee verliep het op de derde dag allemaal wat anders. Aanvankelijk had ik ook het gevoel dat het een dag teveel was. Zo gingen we door met elementen als de fuga en de toccata. Nuttige en leerzame informatie, maar ik moet nog werk maken van de bouwstenen die we de eerste 2 dagen kregen uitgereikt. Het was een beetje teveel voor me.

Het hoogtepunt gisteren was vlak voor het einde. We kregen de vraag om een schetsje te maken op basis van een lied dat Gerben Mourik aan ieder opgaf. Bij mij draaide hij het om hij gaf een lied – gezang 218 – en ook het schetsje. Ik stond er een beetje sceptisch tegenover. Ik moest de ‘f’ repeteren en daar dan op variëren. ‘Ja, we gaan het even anders doen’, zei hij. Dat hij er eigenlijk een andere bedoeling mee had, vermoedde ik wel.

Hij haalde met deze opdracht namelijk helemaal mijn improvisatiestijl en voorkeur naar boven. Ik ging voor ik er erg in had helemaal los. Iets wat ik nog niet gedaan had. Natuurlijk veel te wild, maar het haalde het laatste restje schroom bij mij weg. Ik liet mij uitdagen en nam de uitdaging gretig aan. Eindelijk kwam de improvisatie in mij los. De opmerkingen en tips die ik kreeg, bieden veel materiaal en oefening aan om heel lang mee aan de slag te gaan.

Tot slot enkele huiswerktips die we meekregen:

• studeer elke dag: dagelijks ongeveer 10 minuten studie op loopjes en harmonisaties levert al veel resultaat op.
• begin met de harmonisaties. Ga op de eerste dag de C-ladder oefenen en begin met de stijgende D-ladder. Op dat 2 begin je gelijk met de D-ladder (stijgend) en maak hem af. Als je de ladders C, D en A kunt spelen, ga je ze in verschillende tempi spelen. Elke dag eentje.
• studeren is wat anders dan het doorspelen van je muziek. Oefen aspecten, figuren, loopjes, accenten.
• neem jezelf op in de kerk en analyseer je improvisatie grondig. Wat deed je goed en waar heb je waardevol materiaal laten liggen? Hoe heb je geharmoniseerd?

Koraalimprovisatie - dag 2

Een leerzame dag, na de kennismaking van de eerste dag. Zo leerden we een barokke toccata te improviseren. Dit kan met eenvoudige middelen. Het helpt om te beginnen met een toonladder.

Het andere deel dat een belangrijk onderdeel van de dag vormde, was het maken van een fugatisch voorspel. Het vereist veel denkwerk en aandacht vooraf.  Wat je vooraf moet bepalen is het thema. Hou dat vooral eenvoudig. Daarnaast is het belangrijk de opbouw van stemmen in de gaten te houden. En daarnaast met welke toonafstand de inzetten worden gespeeld. De eerste en derde komen overeen en de tweede en vierde zijn hetzelfde. Het uitschrijven van de thema’s helpt goed bij het improviseren. Daarnaast is het ritme ontzettend belangrijk.

De praktijk is echter weerbarstiger. Het materiaal dat is aangereikt, biedt inspiratie en handreiking voor maanden oefening. Daar zal het niet aan liggen. De oefening misschien wel. Als ik iets geleerd heb, is het dat oefening kunst baart. Inspiratie kost weinig tijd, de uitwerking is het meest bewerkelijk.

Koraalimprovisatie - dag 1

Spannende dag gisteren, maar erg leuk en intensief. Onder leiding van Gerben Mourik leren we onze eigen grenzen kennen. Het Flentrop-orgel in Bergentheim biedt ons ook alle mogelijkheden. Het gastvrije onthaal van Henk Dubbink doet de rest.

Het spelen voor de groep vindt ik nog wel een beetje eng. Ik verwacht dan veel van mijzelf. Gelukkig zorgen de begeleiding en opbouwende tips van Gerben Mourik voor de rest.

Improviseren en harmoniseren zijn 2 aspecten die hand en hand samengaan. Het lijkt of deze  weinig aandacht krijgen in het reguliere orgelonderwijs. Terwijl ze ontzettend belangrijk zijn. De intensieve dag maakt me wel weer enthousiast om hiermee verder te gaan.

Cursus koraalimprovisatie

Oefenen op het harmonium

Een rit van 2 uur en heel veel zenuwen. Vandaag begint de 3-daagse cursus koraalimprovisatie in Bergentheim. Het was ergens voor de zomer dat ik het bericht tegenkwam op de website van Gerben Mourik.

Sinds het concert in Den Ham vorig jaar ben ik erg enthousiast over hem. Maar nog meer van de 2 improvisatiecd’s die ik van hem heb. Onderweg naar Mansfeld heb ik de cd’s grijsgedraaid. Vooral de koraalbewerking op Aus tiefer Not en de Meditation kunnen rekenen op mijn bekoring.

Van hem zou ik nog weleens les willen hebben, dacht ik. Ik veronderstelde dat het voor mij niet zou zijn weggelegd. Maar nu mag ik meedoen met 14 anderen in de Oosterkerk van Bergentheim. Het zijn intensieve dagen waarbij zo’n 5 tot 8 uur per dag wordt orgelgespeeld. Hoe de les verder is ingedeeld weet ik niet.

Eindeloos heb ik de laatste weken geoefend om mijn stroeve vingers weer een beetje los te krijgen. Zenuwachtig omdat ik ook besef dat mijn spel niet kan tippen aan dat van een betere amateur. Tegelijkertijd weet ik zeker dat ik er heel veel van opsteek.

‘Wat ga je ermee doen?’ vroeg mijn moeder laatst. ‘Genieten’, antwoordde ik. Muziek maken en leren muziek maken is iets van het moment. Dan moet je vooral niet nadenken wat je ermee gaat doen. Stilletjes hoop ik natuurlijk dat ik straks een stukje beter kan harmoniseren en improviseren.

Wie weet…

In heksenkringen

De herfst begint pas goed als de heksenkringen opduiken. Midden op het grasveld van het Manifestatieveld lachte een heksenkring mij toe. De inktzwammen groeiden op een kluitje.

De hoedjes waren al opengeklapt en ze lieten donkere sporen na in het gras. Genoeg nazaad om een nieuwe kring te veroorzaken.

Draken en Ginkgo Biloba

De Ginkgo Biloba in mijn achtertuin staat er het hele jaar mooi te wezen. Maar tweemaal in het jaar trekt de boom extra mijn aandacht: in het voorjaar en in de herfst. Het voorjaar omdat het blad zich dan begint te vormen.

In het najaar verspringt de boom in een prachtig gele tint. De kleur trekt alle aandacht naar zich toe. De bladeren die dan op de grond vallen, roepen het gedicht van Goethe meer dan ooit op.

Zonder dat gedicht van Goethe was de Japanse kers niet zo geliefd geweest. Ik legde gisteren een knalgeel blad op mijn handpalm en legde het Doris uit. ‘Kijk maar het lijkt net of het 2 blaadjes zijn en toch is het 1 blad.’ Ze keek met belangstelling.

Dat de boom een brand overleeft vond ze nog interessanter. ‘Daarom is de boom ook ontzettend oud’, legde ik uit. ‘Hij heeft de dinosaurus nog gekend’, zei Inge. ‘En de draak ook’, antwoordde Doris. ‘Ook het vuur van de draak kon hem niet verbranden.’