Posts tonen met het label eerste wereldoorlog. Alle posts tonen
Posts tonen met het label eerste wereldoorlog. Alle posts tonen

13 november 2010

Het orgel en de Eerste Wereldoorlog

In de 31e band van de Acta Organologica die deze week op mijn deurmat viel, staat een interessant artikel van Alfred Reichling over orgels, orgelbouwers en orgelbouw in de Eerste Wereldoorlog. Het is een artikel dat geen Nederlands tijdschrift zou halen, boordevol met lijsten van orgelbouwers die in de Eerste Wereldoorlog aan het front vochten en een lijst met gevallenen.

Deze aspecten maken het artikel naar mijn mening des te interessanter. Reichling richt zich in het stuk voornamelijk op Oostenrijk en Duitsland. Wanneer je erbij stilstaat dan besef je dat de orgelbouw in de Eerste Wereldoorlog nauwelijks heeft stilgestaan. Dit in tegenstelling tot de Tweede Wereldoorlog waarbij de orgelproductie vrijwel stil lag.

21 februari 2008

Om je gat te vegen

Misschien is het gewoon toeval dat ik achter loop met de dagkalender van Geert Mak. Net nu het zo roerig is in Sarajevo en Kosovo. Ik lees net over het begin van de Eerste Wereldoorlog.
Bij de televisieserie In Europa is een scheurkalender uitgegeven door uitgever Atlas. Het zijn de artikeltjes van 230 woorden, 17 schermregels, die Mak schreef in 1999. Het jaar waarin hij een tocht door Europa maakte.
De kalender hangt bij ons op het toilet, naast de Onze Taal scheurkalender. Ik loop bij beide kalenders achter en Inge heeft ze keurig voor mij geklemd tussen het kraantje en de muur. Een stapeltje artikelen wacht nu bij iedere poepronde om door mij gelezen te worden. Omdat ik een weekje vakantie heb, bezoek ik wat vaker het huistoilet en kan mij weer aardig bijlezen. Bovendien heb mij de laatste dagen aangewend niet meer met iets te lezen naar de wc te gaan.
Toeval of niet, ik lees net de stukjes bij 11 en 12 februari. Omdat Inge het laatste artikel voorin klemt, lees ik de stukjes in een merkwaardige volgorde. Ze dragen de titel 'Rampenfilm' (I en II).
De drie maal 230 woorden behandelen de vraag rond het schot van Gavrilo Princip op de Oostenrijkse kroonprins Franz Ferdinand en zijn vrouw Sophie op 28 juni 1914 in Sarajevo. Hoe begint een wereldoorlog? Dat vraagt Mak zich op deze februaridagen in 1999 af, in een leeszaal van de Nationale Bibliotheek van Oostenrijk.
Nee, niet het schot veroorzaakte de oorlog, maar het diplomatieke werk faalde, meent Mak op 12 februari. Loert ook vandaag niet het lontje in hetzelfde kruitvat? Ik vroeg het mij vandaag meerdere malen af bij het zien van de demonstraties in Sarajevo.
Nee, concludeerde ik tevreden terwijl ik mijn gat veegde. We zijn ons nu veel bewuster van het kruitvat in die regionen. Daarom letten we beter op en kunnen we misschien veel voorkomen. In 1914 heerste de naïeteit en nu is de angst heer en meester. Dat is het grote verschil.

Wil je meer weten over de In Europa -kalender? Lees mijn recensie op Litnet Neerlandinet.