Bijvoeren van de vogels bij vorst

Niet alleen een voederbak hoog, maar ook een plateau wat dichter bij de grond voor de vogels.

Merel, koolmees en spreeuw, ze hebben de laatste dagen allemaal genoten van het voer in onze tuin. De vorst zorgt ervoor dat de vogels veel energie en daarmee voedsel nodig hebben. Volgens de vogelbescherming verliezen de kleinere vogels gedurende koude nachten wel 10 procent van hun lichaamsgewicht. Daarom kan het geen kwaad ze bij te voeren. Wel moet je rekening houden ze niet teveel eten te geven, maar de laatste dagen gebeurt dat niet zo snel. Het voedsel dat wij aanbieden in de achtertuin wordt gegeten door alle vogels uit de buurt: koolmees, pimpelmees, huismus, merel, kauw, ekster en spreeuw.

Koolmees in de vlinderstruik

Bij de eerste nachten vorst, zag ik 's morgens als de zwarte merel zitten.

Nestkastjes uitruimen en verhuizen

De nestkastjes op de nieuwe plekken. Beschut of bedreigd?

Augustus of september is de perfecte tijd om nestkastjes uit te ruimen, vertelt de website van de vogelbescherming. Ik kwam toevallig terecht op de website beleefdelente.nl waarin een koppeltje koolmezen in de tuin van het hoofdkantoor van de vogelbescherming per nestkastje wordt gevolgd. Het eerste broedsel mislukt jammerlijk, maar een nestkast verderop - eigenlijk bedoeld voor mussen - zorgt voor het uitvliegen van een jong.

Vogeltelling

De mus scoort na jaren weer de hoogste plek op de jaarlijkse vogeltelling, meldt de website van RTL Nieuws. Het is het resultaat van de tellingen die afgelopen weekend door vogelliefhebbers zijn gedaan. De mus is de grote winnaar van de telling. Bij mij in de buurt onmiddellijk gevolgd door de spreeuw.

Hond in bed
Het mooiste verhaal over de vogeltelling is misschien wel van Martin Bril. Kort voor zijn overlijden, in de boekenweek, verscheen een bundeling van zijn mooiste dierencolumns onder de titel Mijn leven als hond. Op ontroerende wijze schrijft hij hoe zijn hond bij hem in bed kroop toen hij lag bij te komen van een chemokuur.

Kauwenpoten
Vandaag wist ik eerlijk gezegd niet dat het de jaarlijkse vogeltelling was. Anders had ik wellicht eventjes ter nagedachtenis van Martin Bril tussen negen en tien vanmorgen de vogels in mijn tuin geteld. Nu heb ik alleen Inge gewezen op het roodborstje in de boom achter onze schutting. Het was al middag. En ik zag de poten van de kauwtjes in de verse sneeuw toen ik vanmorgen de gordijnen opendeed. De merel die heel snel rondjes draaide op de leuning van de tuinbank, zag ik toen ik langs het raam liep om een kopje koffie te halen. Het dier vormde met zijn pootjes kleine rondjes in de sneeuw, maar het hout van het bankje bleef bedekt.

Vetbolletje
Maar geturfd heb ik niet. En ook geen vetbolletje opgehangen om de vogels te lokken. Laat staan dat ik gisteren een halve middag in de keuken in de weer was die bolletjes te fabriceren. En de verleiding om met de verrekijker naar de buurvrouw te kijken zou ik helemaal niet hebben gehad. Nee, dan zie ik liever een roodborstje.

Bovendien heb ik geen verrekijker.

Nico vogelaar

Een lichtgroene Renault stond op het einde van de dijk, op het plekje tot waar je mag komen met de auto. De achterklep van de hoge auto stond open. Onder het dakje stond een man met een dikke blauwe muts. Zo eentje die ruwe bolsters op de vissersboot dragen. Op de grond stond een statiefje met iets van een kijker erop.

De man tuurde in mijn richting, keek over mij heen en staarde het IJmeer over op zoek naar vogels. Of zeilbootjes, of hij stelde de kijker scherp op een boompje op Pampuseiland dat een beetje wegviel doordat het wat heiïg was. Het voelde of hij zijn kijker over mij heen liet glijden, zachtjes, als de hand van een geliefde. Een beetje met schroom, omdat hij zich mogelijk betrapt voelde.

Ik naderde de auto en zag de man nu beter. Hij tuurde inderdaad over mij heen, de diepte van het IJsselmeer in. Vlak onder mij dobberden een groepje watervogels, maar die zag de vogelaar niet. Hij keek meer over mij heen, de verte in. Alsof er dichtbij niets te beleven was aan de vogels. Er zaten zelfs een paar wit met zwarte beesten tussen.

Ineens dook de man ineen, zakte door zijn knieën en boog over de camera die op de grond stond. Het leek op een videocamera, een klepje stond omhoog geklapt. Hij tuurde in de richting van het klepje. Ik keek nog eens goed naar de man, zag het grijze ringbaardje en het teken van de herkenning schoot door mijn hoofd: Nico de Haan.

Daar stond Nico de Haan naar vogeltjes te turen. De voor de camera zo spraakzame man, stond nu in alle rust vooroverbogen over zijn videocamera. Ik probeerde te denken hoe heerlijk dat zou zijn, op zondagmorgen helemaal alleen op zo'n dijk, alleen een hardloper passeert, en dan turen naar de vogeltjes.

Voor de presentator van natuurtelevisie moet het IJsselmeer een grote volière zijn waar allemaal voor hem bekende vogels rondvliegen. Voor mij is iedere vogel anders dan een mus, een meeuw of een merel, een vreemde vogel. Voor Nico de Haan is iedere vogel een vogel.

Broodkruimels

Aangemoedigd door Nico de Haan, weer eens de mussen gevoerd vanmorgen. Ik hoorde De Haan laatst bij het zappen verhalen over de mus. De huismus staat op de rode lijst en dat komt door ons en onze tuintjes. Daarom het hele jaar voeren en een geschikte tuin maken voor de vogel.
De broodkruimels lagen nog niet in het huisje, of een grote schare dook op de graanresten.

Dat de familie koerduif ook brood zag in de kruimels, kon niet aan het oog van de camera voorbijgaan.Tel ze alle vijf...

Knusse huismus

In de nestkastjes tegen de schuur heeft een mussenkoppel een nestje gevonden. Ze slepen met takjes en strootjes en ander dun grut. Ik zag laatst zelfs een mus een heel lang, dun sprietje van het een of het ander het huisje inslepen.
Een heuse mussenflat had ik in gedachten bij de bouw van de nestkastjes. Ik kocht wat goedkope huisjes, boorde de gaten uit tot mussenformaat en ze opgehangen. Twee weken later zag ik een heuse door de vogelbescherming goedgekeurde mussenkast in de aanbieding bij een tuincentrum in de buurt. Hierin kunnen drie mussen een nest beginnen aan alle zijden zit een ingang.
Het koppeltje is echter in het goedkope huisje gaan zitten, met het gat dat ik per ongeluk te groot heb geboord. De natuur laat zich niet strikken in gelikte, op goede snit gesneden maatpakken, maar verkiest de knusse huiselijkheid. Zoals een huismus betaamt.