'Geen verstandige zuinigheid, maar waanzin'

Erasmus vindt Ruttes bezuinigingen op het onderwijs: 'Geen verstandige zuinigheid, maar waanzin'.

Het kabinet probeert een paar miljoen her en der los te schrapen van de kale huiden. Zo moeten onderwijs en wetenschap eraan geloven. Naar mijn oordeel geen verstandige zuinigheid, maar waanzin. De miljoenen die Rutte hiermee wil besparen, laten zich later uitrekenen in een immense schuld. Je onthoudt jongeren namelijk het meest noodzakelijke wat ze nodig hebben: opvoeding en onderwijs.

Onderwijs is een recht dat alle kinderen hebben en niet alleen een (leer)plicht. Ruttes minister van Onderwijs, Marja Bijsterveld, wil ook geld besparen door moeilijk opvoedbare jongeren in het reguliere onderwijs mee te laten draaien. Schadelijk voor de leerlingen zelf en hun klasgenootjes.

Het bracht mij op het lezen van Desiderius Erasmus (1469 - 1536). Als er een verstandig Nederlander is geweest, dan is het Erasmus van Rotterdam geweest. De man die in dezelfde stad geboren is als ik, is het land tijdig ontvlucht om niet besmet te raken met de domheid die elke Nederlander lijkt in te ademen als hij wat langer hier blijft wonen.

Spelen en lezen in bibliotheek

Geen vrijmibo maar wel lekker in de bibliotheek. Hele kuddes middelbare scholieren veroverden vanmiddag de nieuwe bibliotheek van Almere. Ik verbaasde mij over de enorme toeloop van deze scholieren die druk in de weer waren in de Almeerse bibliotheek.

Ze lazen geen boek, waren voornamelijk bezig met elkaar. Een jongen stond met zijn neus tegen een stapel boeken van Khaled Hosseini gedrukt. Ik dacht eerste even dat hij de titels niet goed kon lezen. Daarna zag ik dat hij helemaal niet naar de boektitels las. Hij tuurde over de boeken heen in de richting van de roltrap die zo door de open boekenkast zichtbaar was. Daarna schoot hij overeind en keek de hoek om. Kort daarop holde hij weg en hoorde ik meiden gillen.

De hele dag met een velletje rondlopen

Meisje (ca. 14) tegen ander meisje (ca. 14): 'Jeetje man, ik stond voor de spiegel en zag gewoon een velletje. Ik heb de hele dag met een velletje rondgelopen en jij zegt niks.'
Andere meisje: 'Huh?'
Meisje 1: 'Ja man, er zat een velletje op mijn onderlip en jij ziet dat niet eens.'
Meisje 2 '...'

Retegoed

De broek hangt op de knieën, tenminste het lijkt of de broek daar hangt. De jongen die erbij loopt, draagt de broek op precies dezelfde hoogte. De klep van zijn petje wijst naar links, terwijl de klep van zijn vriend naar achteren staart. De broek bestaat vooral uit zakken, waar niks in lijkt te zetten.
'Retegoed man', hoor ik de jongen tegen de andere jongen zeggen. Het meisje dat bij hen loopt, draagt niet zo'n vreemde pofbroek. Zij praat zo snel dat ik geen woord uit de korte zinnen kan opvangen.

Monsters zijn niet mijn ding

Ik ga tegenover hem zitten, hij snijdt net een broodje doormidden. De fijne korrels bovenop verraden dat het een maïsbroodje is.
Hij steekt direct van wal en praat in mooie volzinnen. Ik weet niet hoe hij heet, maar ik laat hem praten. Als ik vraag wat hij wil worden, zegt hij notaris. 'Je houdt van documenten?' antwoord ik in een vraag. 'Nou, dan moet je als je wat ouder bent zeker het Olografisch testament van Belcampo lezen. Dat is echt een verhaal voor notarissen', vervolg ik wat later.
Dan hebben we het over spannende films. Hij vindt ook wel dat de Orc' s uit Lord of the Rings ook wel eng zijn. 'Monsters zijn niet mijn ding', concludeert. Ik beken dat ik het niet zo op enge scènes heb. 'Ik lees liever over monsters dan dat ik ze op een televisiescherm zie', vertel ik hem. 'Ja', antwoordt hij bevestigend. 'Dat heb ik nou ook. Mijn vader leest iedere avond voor uit Lord of the Rings. Dan zijn Orc's maar drie letters en veel minder eng.'
Als mijn buurvrouw dan over een heel enge film begint, zwaait hij met zijn hand. 'Dat is niets voor hem. Monsters zijn niet zijn ding.'

Loser

Ze zetten hun voeten in de grote gaten van de parkeergaragewand en klauterden zo omhoog. Het was een groepje jongens dat op weg was naar school. De groep verdeelde zich snel in een paar jongens die vlotjes omhoog klommen. Daarna kwamen de wat trageren. Eentje aarzelde nog, maar klom later toch omhoog. Het ging langzaam en ik vreesde dat hij ieder moment naar beneden zou storten.
Beneden bleef één jongen staan. Zijn rugzak straalde uit dat hij ook niet van plan was. De langzame klauteraar was eindelijk boven en de hele groep keek naar beneden naar de jongen. 'Loser, loser', riepen ze in koor naar de jongen beneden. Hij woof met zijn hand een gebaar van afkeuring. 'Ach man', mompelde hij en liep van de muur weg.
Ik klom het fietspad bij het station weer omhoog. Voor mij stonden de losers boven op het dak van de parkeergarage te schreeuwen en stond de held beneden. Precies zoals ik zou hebben gedaan toen ik zou oud was. Ik was veel te veel een schijterd voor waaghalzerij en koos de verstandige weg. Net als deze held van het verhaal.

Uren maken

Ooit is de parlementaire democratie uitgevonden omdat de simpele lieden zich niet wilden vermoeien met de moeilijk kwesties. Met plezier stonden ze hun stem af aan een deskundig en alwetend mens. In de veronderstelling dat de keuze van de deskundige de goede keuze zou zijn voor hem.
Het lijkt of politici hun deskundigheid volledig aan het verliezen zijn. Zoals de hele discussie over de 1040 uur die middelbare scholieren jaarlijks moeten draaien. Ieder verstandig mens weet dat kwantiteit helemaal niks zegt over kwaliteit. Mensen die hun uren draaien omdat ze deze nu eenmaal moeten draaien, leveren niet per definitie goed werk af.
Bovendien laat de geschiedenis van het onderwijs zien dat bemoeienis van bovenaf meestal tot ellende heeft geleid. Scholen moeten meer vrijheid krijgen om op eigen wijze invulling te geven aan het onderwijs dat ze geven. Alle ambtelijke bemoeienis van wijze mensen die totaal geen gevoel hebben met de werkelijkheid, het levert meer minder, dan meer meer op. Ik betwijfel of het kostbare en tijdrovende onderzoek dat de Tweede Kamer momenteel doet naar het onderwijs, deze uitkomst oplevert.
Laat ons parlement vooral kwalitatief goede richtlijnen opstellen met deskundige hulp. Daarna moet ze een goed controleorgaan de scholen laten controleren op deze richtlijnen. De scholen die onder de maat presteren, de juiste begeleiding te geven en desgewenst onder curatele te stellen. Je baseren op basale dingen als een urennorm, laat zien dat je het onderwijs en haar leerlingen absoluut niet serieus neemt. Ik begrijp de leerlingen en hun woede wel. Eigenlijk vind ik dat eens goed naar ze geluisterd wordt. Als ik iets geleerd heb van de moderne jongeren, is dat ze heel goed kunnen argumenteren, beter dan al onze huidige 150 parlementariërs bij elkaar. Dan is er ergens heel veel hoop voor de toekomst.