Sprinter Lighttrain in koude dagen

De SLT wordt door NS-personeel liefkozend "slet" genoemd

Een zeldzaamheid in deze koude dagen: de nieuwe sprintertreinstellen van de Nederlandse Spoorwegen. Bij aankomst op Almere Centrum vanavond trof ik deze Sprinter Lighttrain - kortweg SLT genoemd - aan. Ik vroeg mij af hoeveel van deze treinstellen ondertussen op het Nederlandse spoorwegnet rijden. Het was het eerste treinstel sinds een week of 3 die ik weer zag.

Zenuwachtig sloten de deuren om de haverklap al piepend, een onhebbelijkheid die de gerenoveerde sprintertreinstellen ook hebben. Blijkbaar om reizigers tocht te besparen, maar het lijkt of de binnenwind juist extra aanwakkert door de deuren. Het moest de reizigers aan informatie op de borden ontberen en ik vroeg mij ook af of het treinstel wel weg zou rijden. Ik had het geduld niet om op dat moment te wachten.

De klachten over de treinstellen zijn overigens niet nieuw.

Complimenten voor NS

Klagen en mopperen over de diensten van onze nationale spoorwegen is soms op zijn plek, maar de verantwoordelijkheid die de NS nu neemt bij de toestanden van afgelopen vrijdag is lovenswaardig. Petje af voor de spoorwegen. Reizigers die het geld van hun hamburger terugkrijgen of de kilometers die pa voor zijn dochter moest omrijden krijgen terugbetaald. Het toont dat de NS zijn verantwoordelijk neemt.

Hij rijdt weer!

Intercity Schiphol naar Almere rijdt weer

Vreugde, blijheid en ja, ook ontroering: hij rijdt weer. Mijn trein van Schiphol naar Lelystad en in een keer door, zonder overstappen en ook: niet zo stampvol als de laatste 3 maanden het geval was. Overal stoppen. Nergens een plekkie. Het drama waar ik in verkeerde is voorbij.

Buren treffen elkaar in de trein

De trein rijdt Amersfoort binnen. De hele middag zijn er allerlei stremmingen geweest. De internationale trein uit Berlijn naar Schiphol is één van de eerste treinen die weer rijdt. Naast ons, aan de andere kant van het gangpad gaan 2 oudere dames zitten. Tegenover hen gaat een vader met zijn 2 dochters zitten aan het tafeltje.

Verwarring in de nep Fyra

'Is dit de Fyra?' vroeg vanmorgen een dame mij in de intercity op weg naar Rotterdam en Brussel. Ik stelde haar gerust. 'Nee, het is de gewone intercity. Hij lijkt erop en NS noemt het HiSpeed. NS noemt alles HiSpeed, maar het is gewoon een boemel.'

Eerste klas

Ze stappen luidruchtig de trein binnen. 'Hier is nog een plekje', roept één. De anderen stortten zich op de lege plekken. 'Zo, en nu een biertje.' Ze zijn het glazen klapdeurtje gepasseerd dat mijn klasse scheidt van hun klasse. Die  opgeschoten jongens kunnen nooit goed zitten. Straks komt een conducteur en die vertelt ze dat ze verkeerd zitten. Allemaal gedoe, opschuiven, tassen weg en benen naar binnen trekken. Ik zie de bui hangen.

Fietsenstalling

Op het station Almere Centrum is een nieuwe fietsenstalling. Een campagne waarbij iedere dag een papiertje aan mijn fiets bengelde, attendeerde mij hierop. De plek waar mijn fiets nu stond, mocht vanaf maandag 15 maart niet meer worden gebruikt.

Mijn fiets zou vanaf die dag in de prachtige fietsenstalling 50 meter verder gestald moeten worden. Het pijltje op de folder suggereerde dat ik vanaf maandag slechts een paar stappen verderop mijn fiets mocht wegzetten. De nieuwe fietsenstalling was de mooiste van Nederland en zelfs gedeeltelijk overdekt.

Balanceren
De fiets zou vanaf die dag veilig en droog staan. Geen toestanden meer rond dat stationsplein, struikelen over fietsen en smalle paadjes waartussen je moet balanceren tussen de omgevallen fietswrakken door. Er zou een klein paradijsje ontstaan.

Enig nadenken nadat ik halverwege op weg naar huis het papier tussen mijn fietsspaken had weg losgewrongen, leerde mij dat het helemaal niet zo ideaal was. De fietsenstalling staat voor mij aan de andere kant van het station. Daar kun je fietsend niet komen. Je moet omrijden en geen 50 meter, maar toch snel een meter of 300. Dat kost snel een paar minuten extra.

Net gehaald
Ik merkte het gisteren onmiddellijk, de trein die ik moest halen, haalde ik maar net. Maar mijn fiets stond droog onder het station, vlakbij een pilaar van de spoorbrug.

Bij aankomst terug regende het. Ik liep tevreden naar mijn fiets. Deze stond immers droog. Ik had niets te vrezen. Geen nat zadel meer en de fietstassen bleven ook ontzien. Ik liep in de richting van mijn fiets de stalling binnen. Mijn fiets stond precies onder de scheiding tussen twee balken. Een grote waterstraal viel naar beneden en spatte midden op mijn zadel uiteen. Het leek wel of iemand een emmer leeggooide boven mijn fiets. Het water gutste langs mijn fietstassen. Een koude douche viel op mijn rug toen ik de fiets uit het slot haalde en de ketting moeizaam los wrong.

Baanvakstoring

De meiden gristen in hun zak op zoek naar het treinkaartje. De trein had ergens tussen Hilversum en Naarden-Bussum de tocht met remmen, optrekken, weer remmen, weer optrekken afgerond. De conducteur had een lang verhaal opgehangen over een baanvakstoring en dat niet alles op te lossen was, maar dat we er wel zouden komen. Met vertraging, dat wel.

De dames hadden hun kaartje bijna paraat, maar hij liep in een snellere vaart voorbij dan zijn trein. 'Dames, blijf zitten, ik kom zo bij jullie. Dit is het kennismakingsrondje.' Hij sjeesde verder en toen ik een halte later uitstapte, was hij niet langsgeweest. De dames zaten nog altijd keurig op hun plek.

Afgebroken

Ze hebben er een weekend hard aan gewerkt, maar het resultaat mag er zijn. De afbraak is bijna zover, dat het oude spoor best abrupt ophoudt en het viaduct over het fietspad is niet meer. Blijft over het afgebroken beton en de omgevallen muurtjes baksteen.
Wat afgebroken is, moet ook weer opgebouwd worden. Dat is het positieve van de afbraak.
Bij een station hoort een passerende trein.

Chagrijnig

De trein vertrekt op het juiste uur, daarom wacht ik nog even op het perron en kijk eens goed om me heen. Alle mensen kijken chagrijnig uit de ogen. Ze staren de slaap nog uit de ogen, maar zien niets anders dan een lange werkdag op ze wachten. De krantjes hangen onder de elleboog en de trein rijdt binnen. Iedereen zoekt een plekje en slaat het krantje open.

Heerlijk maandagmorgen. Het begint weer.

Televisiehelden

Station Weesp, zondag aan het einde van de middag. Het lijkt al het holst van de nacht, zeker ook omdat de wind tussen de benen gluurt en schuurt. De trein vertrekt vlak voor mijn neus en ik trek de deur open van het wachthokje. De deur voelt op een of andere manier heel zwaar en kraakt in zijn scharnier.
Als ik op het ijskoude stoeltje zit en de koude via mijn billen naar binnen voel trekken, stapt de rest van de overstappende reizigers het hok binnen. De ramen hadden er net zo goed niet in kunnen zitten, want overal is het guur.

Een jonge vrouw staat met een meisje in haar armen. 'Mama, ik heb je gemist', zegt het meisje. Haar capuchon heeft een kraagje van nepbont. De trots van moeder straalt warmte om zich heen. Ze zet het meisje neer. Ze leunt met haar rug tegen de deur en laat de deur zachtjes klapperen. Ik zie het meisje, de dikke lippen en grote ogen doen mij direct denken aan Rudy uit de familie Huxtable. Haar blik werkt vertederend, net als het filmsterretje uit de Amerikaanse serie van de jaren tachtig.

Ik laat me meevoeren door het boek dat in mijn schoot opengeslagen ligt. Portugal en de warmte lachen mij via Komrij toe. Hoe leuk kan collecteren voor een kapel zijn. Bij Komrij lag je de tranen en krijg je de tuiten er gratis bij.

Als de trein is binnengereden en ik met jas en al mijn boek weer opensla, kijk ik op. Ik zie een grote bril, een onverzorgde baard en een buik die boven een tricotbroek zweeft. Weer een televisieheld bekruipt mijn gedachten: vader Jim Royle, van een andere familie, de Engelse Royle Family!

Oud in een nieuw jasje

Een hoge gil in een futuristisch landschap. Zojuist reed ik op de terugweg van ons nieuwe stulpje in Delden naar huis per spoor. Ik zat in een gemoderniseerde Koploper. Aan de zijkant van de opvallende kop, vermelden gele lichtjes waar de reis naar toe gaat. Zo reden de stoptreinen al heel lang, maar nu geeft ook de intercity zijn bestemming in elektronisch gevoede lettertjes zijn bestemming weer.

Een man met een trendy brilmontuur zat voor mij en lurkte uit een halfliterblikje bier. Wat is modern? vroeg ik mij af. Is een hoge gil per definitie een teken van moderniteit? Of draait het meer om krommingen, heldere kleurtjes en witte plafonds?

Ik wist het niet meer en kwam er eigenlijk ook niet uit. Gelukkig moest ik er in Hilversum uit en ontdekte dat mijn aansluitende trein naar Almere eens in het uur reed. Mijn aansluiting zou over 35 minuten vertrekken. De koude wind gilde boven het gemoderniseerde treinstel uit en zocht verder een weg langs mijn benen. Hoe modern de treinen van binnen zijn, ze laten je gewoon achter op een tochtig perron. Alle treinen zijn niet de jouwe en de volgende trein gaat pas over een uur.,

Bij het missen van een aansluitende trein op het station Weesp werd mij nog meer duidelijk dat een modern fluitje of een hoge gil de echte reizigersongemakken niet wegnemen. Hij reed net voor mijn neus weg, een hip interieur haalt de koude echt niet uit het wachthuisje dat naar ongewassen pis, lege naalden, condooms en opgerookte joints ruikt.

Aparte gewaarwording dat de galm in het wachthuisje overeenkwam met de galm op de cd die door mijn discman klonk. Trouwens, zo jaren negentig een discman. Toch nog een mooi einde voor het slapen gaan.

Hoezo chaos op het spoor?

Honderden treinen die wekelijks niet meer rijden. Dat dreigt vanaf zondag te gebeuren als de nieuwe dienstregeling van de Nederlandse Spoorwegen ingaat. Het nieuws is vandaag Nederland in gekatapulteerd, mede onder aanvoering van reizigersvereniging Rover.
De nuance in dergelijke berichten ontbreekt volledig. Zo zag ik in Een Vandaag een bericht over het moment waarop de trein tussen Ede-Wageningen en Amersfoort niet rijdt. De data die iemand noemde betrof alleen maar zon- en feestdagen, zoals 1 mei (Hemelvaart) en 12 mei (2e Pinksterdag). Het is niet nieuw dat de trein op die dagen niet rijdt.
Dan ontbreekt het de journalisten helemaal aan rekenkunst. Pabo-studenten zijn niet de enige die niet kunnen rekenen. Hoe verhoudt zich het aantal treinen van 120 ten opzichte van het totaal van meer dan 30.000 treinen per week? Het betekent zoiets als dat van elke duizend treinen die er rijden, vier uitvallen.
Zeker, ik wil het leed van de reizigers voor dat handjevol reizigers niet bagatelliseren, maar om het percentage van 0,4 procent 'chaos op het spoor' te noemen. Dat is echt iets teveel van het goede. Zeker als je dat afweegt tegen het percentage van treinen dat in 2006 niet reed, dat ligt namelijk op 1,4 procent. Op de 30.000 treinen per week, zijn dat 420.