Computer of mens?

Is de computer slimmer dan de mens? Het bericht van de computer die een mens verslaat, slaat in als een bom. Al is het een spelletje, het roept wel weer een oude en vertrouwde discussie op. De gedachte aan computers als zelfdenkende wezens die langzaam meer en meer macht naar zich toetrekken en daarmee de wereld veroveren. Het angstbeeld sloeg in het verleden regelmatig toe, maar nu hoor je er weinig mensen meer over.

Als kind had ik een vriendje dat helemaal wild was van alles wat techniek, computers en kennis betrof. We zagen elkaar weinig, maar soms logeerden we bij elkaar en dan konden we ons in allerlei discussies begeven. Het was ergens in de tijd dat computers in huis nog niet waren. Iemand als Chriet Titulaer vertelde over de technieken en de komst van computers in huishoudens en het leven van de alledaagse mens.

Hij vroeg mij eens wie er slimmer was: de mens of de computer. We waren allebei filosofisch ingesteld, hij wat sterker technisch georiënteerd, ik wat meer gedacht vanuit het verhaal. Want als een computer inderdaad meer wist dan een mens, dan legde de mens het altijd af tegen zijn zelfgemaakte product. Hij was immers de maker van het product. Dan kon hij nog altijd de stekker eruit halen.

Cito en de forecast

Natuurlijk wel eigenaardig, is er eindelijk de Cito-toets en dan gaat de website plat. Volgens het Cito was de website overbelast, of zoals ze het zelf noemen 'technische problemen'. Hoe is het mogelijk dat een website overbelast raakt? Je kunt als instelling precies weten hoeveel kinderen op dat bepaalde tijdstip moeten inloggen? Een betere forecast kun je niet wensen, de hoeveelheid vraag is exact bekend.

Extra wrang is dat het kinderen treft die moeite hebben met het maken van de papieren test en daarom de toets op de computer mogen maken. Zijn ze extra vroeg naar bed gegaan om de toets goed te kunnen maken en dan blijken de moeite en spanning voor niks.

Vrijdag is de herkansing. Ik ben benieuwd of de Cito nu wel goed voorbereid is en de technische problemen bij de hakken heeft, zodat vrijdag al die kinderen alsnog de toets kunnen doen op de computer.

Een gouwe oude en een nieuwe liefde

Via een netwerk werd ik een geattendeerd op een filmpje van de consumentenbond. In de filmrubriek Gouwe ouwe doet de consumentenbond iemand aan die een oud apparaat heeft dat hem een dienst bewijst. Na een naaimachine uit 1954 en een koffiezetapparaat is het de beurt aan de computer. Zo heeft meneer Strubbe van 86 jaar oud boven een oude computer staan uit 1994 waar hij naar eigen zeggen niet zonder kan. De computer zal daar pas verdwijnen als hij dood gaat, zegt meneer Strubbe stellig.

LinkedIn en het gevaar

De bedreigingen van LinkedIn. In een artikel op Computable wordt gesuggereerd dat kostbare bedrijfsinformatie makkelijk kan weglekken via LinkedIn. Het is een artikel dat geschreven is op basis van een lezing op een beveiligingsconferentie van RSA in Londen.

De voorbeelden die worden geschreven vragen wel een verregaande vorm van research. Als verschillende managers binnen een bedrijf vriendschappen sluiten met andere managers van een ander bedrijf, dan zou een overname van het bedrijf niet lang meer op zich laten wachten.

Een beetje ver gezocht en het vraagt ook flink wat research. Je moet op z'n minst enkele managers binnen een bedrijf als LinkedIn-vriend hebben. Dan denk ik dat een aankomende overname met zulke innige contacten ook op andere manieren tot je kan komen.

Op een beveiligingsconferentie wordt gepraat over risico's. De risico's die geschetst worden zijn risico's, maar hoe groot zijn die risico's? Een veel groter gevaar is het stelen van iemands account en daar dan mee vandoor gaan. Het is niet alleen een groter gevaar, de gevolgen voor iemand persoonlijk zijn nauwelijks te overzien.

De opkomst en groei van de sociale media zal dit soort criminaliteit explosief doen toenemen. Je ziet bijvoorbeeld hoe makkelijk sommige idioten de identiteit van een bekende Nederlander aannemen. Is de Paul de Leeuw die twittert wel echt Paul de Leeuw. Of de Gerrit Komrij die in het Duits allerlei dingen aanprijst, wel de echte?

Dat is een veel groter risico, waar je jezelf niet goed genoeg voor kunt beveiligen. Uitsluiten lukt nooit, een noodscenario in de kast kan nooit kwaad.

Trust me

In de computerwinkel vanmiddag voor een webcam. Er stonden heel veel van die dingen in het schap, hoofdzakelijk van de merken Trust en Logitech. De prijs van de Trust lag beduidend lager dan de Logitech.

Ik vroeg de verkoper wat het verschil was tussen de twee. 'Van de Logitech kun je meer op aan', zei hij. Daar wilde ik wel opheldering over. 'Dat je er langer mee doet en dat hij betrouwbaarder is. Je hebt er minder storingen mee.'

'Wat bedoel je ermee, stoort die ander dan?' 'Ja, er is een kans op. En met die doe je minder lang', hij wees naar de Trust die blijkbaar niet zo betrouwbaar zou zijn als de naam deed geloven. 'Dus die is onbetrouwbaar en je doet er minder lang mee.' 'Sommige mensen gaan er nogal wild mee om', meende hij. 'En als ik er nu voorzichtig mee ben?' Ik voelde boosheid opwellen. Hij rekende mij tot een groep mensen die niet zuinig is op zijn spullen.

'Ach, doe die Logitech maar', zei ik snel en wees naar de middenklasser in de prijs. Met geluid. Ik overhandigde het geld en ging maar snel weg. Advies zoeken kon ik beter ergens anders.

Linux-vrees

Veel mini-laptops worden teruggebracht vanwege het sturingsprogramma Linux. Gebruikers zouden weinig moeite ondernemen om het eenvoudige systeem te doorgronden en willen terugvallen op het oude vertrouwde Microsoft.
Ik werk nu twee maanden met Linux. Het is een heerlijk sturingssysteem. Ik hoef nauwelijks te wachten. Mijn laptop start vrijwel direct op en alle programma's draaien binnen enige tellen.
Bovendien werk ik ook binnen de Microsoft-omgevingen met veel Open source-software als Firefox en Open office. Prachtige programma's die volledig gratis zijn en minstens zoveel kunnen als de dure Microsoft-collega's.
Heel jammer dat de goegemeente dit niet ziet en weinig moeite neemt om zich te verdiepen in de wereld van Open source.

Dertig seconden voor de EEE

Vanachter mijn triple E begroet ik u. Hij doet het, eindelijk. Bij de wasmachine en droger die we vorige week kochten, was een goedkope Asus EEE. Het is een heel klein laptopje, dat vooral erg handzaam is voor onderweg. Hij heeft niet veel geheugen, maar dat is voor typen en surfen ook helemaal niet nodig.
Ik wilde het ding graag voor mijn verjaardag hebben en de korting was heel mooi meegenomen. Ik heb hem nu een week, maar ik kreeg het ding niet op internet. Ik voelde me een onhandige digibeet. Ik weet misschien alles van internet, maar ik begrijp niets van het apparaat dat mij op internet moet brengen.
Het onhandigheidje had te maken met de beveiligde Wifi, daarvoor moest een update met een snoertje worden opgehaald. En daar ging het mis: ik was vergeten de modem dertig seconden uit te zetten. Dat vertelde mij de UPC-meneer vanmiddag. Na dertig seconden ging de digitale wereld voor mij open. Hiep hiep hoera, mijn verjaardagscadeautje draait. Voor alle gulle gevers: dank je wel.

De wasmachine

De droger

Kleine wasjes, grote wasjes, laat maar lekker draaien.

De vreugde om eindelijk op internet te zitten.

De eerste regel...

AAA

'Ja, ik moet zo'n heel smal batterijtje hebben', zei ik tegen de verkoper. Ik keek door de waas van een dag werken. 'Wat bedoel je?' vroeg hij. Hij kreeg dezelfde waas voor zijn ogen. 'Nou, gewoon zo'n heel smal batterijtje. AA, geloof ik.' Ik wees naar een kartonnetje waarin twee batterijtjes geplakt zaten en die mij smal genoeg leken.
Hij liet zijn hand gaan langs de grootste batterijen, twee kartonnetjes af van mijn verpakking. Ik schudde met mijn hoofd, op zoek naar begrip. 'Het ligt natuurlijk waar u ze voor nodig heeft?'
Hij keek van mij weg, alsof het hem niet interesseerde. 'Nou, ik heb ze nodig voor zo'n ding', antwoordde ik vaag. Ik staarde in gedachten naar mijn computerscherm en zag de teksten, data en plaatjes aan mijn oog voorbij trekken.
Hij keek nu helemaal naar buiten, het antwoord interesseerde hem niet meer. Ik was reddeloos verloren. 'Nou', probeerde ik nog een keer, zoekend naar het ding waar ik niet op kon komen. 'Nou, gewoon zo'n ding, waarmee je typt. Een draadloos toetsenbord.' Ik had gewonnen, in één ruk draaide zijn hoofd in mijn richting. Ik wees weer naar de smalle batterijen. 'Die?' 'Ik denk dat je deze moet hebben', en hij toonde mij een setje AAA-batterijen.
Ik keek nog eens goed, probeerde voor de geest te halen hoe die dingen eruit zagen die ik twee dagen terug uit mijn draadloos toetsenbord haalde, en wist het. 'Ja, die.' Ik probeerde mijn sympathie nog te redden uit de verstrooide indruk die ik moest maken. 'Die moeten wel heel klein zijn.' Op het kartonnetje stonden vier hoofdletters A. Het vertelde mij genoeg. Ik had mijn prooi.
Zojuist heb ik ze erin gedaan en ze passen...

Of je stopt de stekker erin

Hij had de printer geinstalleerd en vroeg of ik iets uit wilde printen. Er gebeurde niets. 'Heb je stekker er wel in?' vroeg ik de stagiair ICT. Hij knikte overtuigd. Ik keek nog eens naar het ding, maar zag niet de gebruikelijke lichtjes branden. Ik boog over het apparaat en zag dat het kabeltje voor de stroom los lag.
'Of je stopt de stekker erin.' Ik zei het even parmantig als de dochter destijds bij de IBM-reclame. Vader kocht een heuse Personal Computer, was in de weer met ettelijke draadjes, drukte op de knop en er gebeurde niks. De dochter hield eigenzinnig de stekker in de hand omhoog en zei erbij 'Of je stopt de stekker erin'.
De stagiair kende de reclame niet. Hoe snel iets moderns alweer achterhaald is. Ik word oud, dacht ik.

Test

Met een clubje van acht mensen hebben we vandaag een website getest. Een bijzondere gewaarwording om een site waar je maanden mee bezig bent, echt gebruikt ziet worden.
De proefkonijnen vormden een gemêleerd publiek, waar de leeftijd varieerde van 13 tot 60 jaar. Aan de hand van zeven opdrachten moesten ze de site inhoudelijk en interactief testen. Ze konden de informatie heel snel vinden. De interactieve gedeelten waren wel een zwaardere beproeving voor de testers. Al met al doorliepen ze de website niet slecht.
Wat mij wel heel sterk opviel, was dat de ouderen (55+) op een heel andere manier internetten dan de jongeren (-20). De oudere oriënteert zich anders, dan ik gewend ben. Wanneer ze bijvoorbeeld willen inloggen, zoeken ze eerst een tekst op waarin uitleg volgt over inloggen. Ze lezen veel meer internet als een boek en veel minder interactief. Waarschijnlijk hadden de oudere deelnemers meer moeite met de interactiviteit van de website.
Het was mijn allereerste websitetest en heel leerzaam. Ik zou het iedere website-ontwikkelaar willen aanbevelen. Hoe sterk je ook inleeft in de websitegebruiker, hij gaat geheel zijn eigen gang en dat levert soms verrassende inzichten op.
Het eindresultaat voor mij was vandaag dat iedereen de informatie wel vindt, maar dat ze allemaal een eigen weg afleggen. Een goede zoekfunctie is onontbeerlijk, dat wel.

Computercrash

Het verloren gaan van informatie, boeit mij. Ik schrijf niet voor niks over branden van musea en bibiotheken. De harde schijf die totaal waardeloos is geworden. Daarom weer een gedachte die in me opkomt over dit onderwerp.
De roman De valse dageraad van Jan van Aken vertelt het verhaal van de monnik Hroswith. Hij krijgt van keizer Otto de opdracht om een keizerlijke bibliotheek op te richten. Hij maakt van elk boek een kopie, die wordt bewaard in een spiegelbibliotheek.
Jan van Aken heeft mij eens verklapt dat hij dat idee had uit de ICT-technologie. In de begintijd van internet werd dezelfde data op meerdere plaatsen opgeslagen, zodat het niet verloren zou gaan. Dat beide bibliotheken aan het eind van het verhaal verwoest worden, spreekt bijna voor zich.

Smijtegeld

Wat een onheilstijding lees ik op de blog van Irma. Haar laptop is gecrashed. Ik ben wel benieuwd op welke computer zee deze onheilstijding heeft getikt.
Dan komt gelijk het back-up probleem om de hoek kijken, want ze heeft geen back-up gemaakt van haar harde schijf. Nu dreigen veel en belangrijke documenten verloren te zijn gegaan. Een ramp natuurlijk, zeker voor een prediker als Irma. Al haar preken staan op haar laptop. Het boek met de verzamelde preken zal voor altijd uitblijven.
Er is één redding: het trouwe gemeentelid, dat de preken uitschrijft bij het uit(s)preken en vervolgens in een handzaam boekje propt. Zo zijn de preken van Bernardus Smijtegeld bijvoorbeeld aan ons overgeleverd.
Eerlijk gezegd hoop ik voor Irma meer op de computernerds en dat zij de bestanden weten te redden.

Wachtwoord

Een gedicht. Ik wilde eens niet over de natuur schrijven:

Wachtwoord

Een kaarsrecht streepje
knippert geduldig op de seconde
in het vakje na de naam:

Notopic
Amalia
70diesel
geenidee
deliefde

verschijnt in *********
bij de herhaling licht
een ********** teveel
achter de secondeteller

De naam van de hond
een vijand of de dochter
de geliefde met of zonder geboortejaar
of was het de hele datum

Het adres waar ik eerst
woonde met of zonder c
mijn oude telefoonnummer
de postcode van mijn oma
de allereerste pincode
of het koosnaampje
van mijn vorige liefde
of toch het tweede

Ik weet het niet meer
woorden schieten door het hoofd
maar het blokje
verkeert fout nog een
keer doemt dreigend in beeld
OK vraagt om een klik
en laat mij weer iets invullen

Is de code hetzelfde
als de inlognaam
of verschijnt hij normaal
niet automatisch
in het scherm
als het vakje
staat aangevinkt

Tot de haan kraait
bij de derde keer
De schade bonkt dof
het wachtwoord kwijt
en weigert de toegang

Almere, 6 november 2007

Eindelijk een Apple

In mijn hart droom ik van een Apple, maar ik ben er te dom en te arm voor. Die prachtig vormgegeven apparaten zijn een welust voor het oog en de geest. Die dingen zijn het toonbeeld van bedieningsgemak en gebruiksvriendelijkheid.
Voor de Windowsgebruiker die in zijn hart van zijn Apple droomt, maar het niet aandurft is er nu wel een compromis: Safari, de browser van Apple. Sinds kort is deze Mac-exclusiviteit ook voor de pc beschikbaar, weliswaar in een Betaversie, maar gratis. Vandaag het ding dus eens geïnstalleerd op mijn computer. En ja, hoor een weldaad voor het oog en nog snel ook. Als ik dan het licht uitdoe en naar het scherm tuur, dan lijkt het net of ik een Apple heb. Heerlijk. Nog goed voor het milieu met al die lampen uit.

Milieuvriendelijke googlen

Niet per ongeluk op de printscreenknop drukken, want dat kost milieuonvriendelijk veel zwarte inkt. Dat staat vandaag in een stukje in NRC Next over milieuvriendelijk googlen. De website www.blackle.com is namelijk een milieuvriendelijke variant van google. Een inktzwarte pagina verschijnt op je beeldscherm en dat zou energie besparen: geen 74 watt per uur, maar 59 watt. Dat zou, als je het scherm een uur op de gewone google laat staan, een besparing zijn van 15 watt per uur.
Kortom, het scheelt geen drol. Een spaarlamp ter vergelijking gaat van 60 watt naar 11 watt, dat is een flinke besparing. Bovendien brandt de lamp werkelijk een uur. De tijd dat je een scherm zo lang op google hebt staan, valt in praktijk tegen. Wat echt bespaart is om je screensaver sneller automatisch aan te zetten bij ongebruik van de computer. Het liefst na een kwartiertje of misschien wel zelfs tien minuten ongebruikt laten van je computer.
Wat dan ook nog eens uitermate flauw is, is de opmerking over printen. Zeker als je op de knop printscreen drukt, zal je een inktzwarte pagina krijgen, maar niemand doet dat. Wanneer je de printmodus doorloopt, zal je merken dat alleen kleine vakken rond de teksten zwart zijn. De makers van deze onnodige gadget hebben ergens dus wél nagedacht.