Idealen, dromen en verhalen kunnen democratie redden

Een interessante wedstrijd natuurlijk van nrcxnext: schrijf iets over de staat van de democratie. De hoofdprijs: een kunstzinnig hoofddoekje. Aangezien ik niet met het idee rondliep mijn vrouw te sluieren, heb ik maar geen bijdrage opgestuurd.

Meetbaar geluk

Prachtig altijd om het resultaat van een geluksonderzoek te lezen. Vandaag meldt de blog van nrcnext het volgende gelukkige mensen:

Meneer De Vries op herhaling

Het begint wel een schaamtevolle vertoning te worden met die meneer De Vries. Ik zou deze blog bijna precies hetzelfde kunnen beginnen als mijn blog van 13 mei over meneer De Vries. Ik schreef:

Een paar weken geleden zat meneer De Vries bij De wereld draait door. Mijn vrouw wist precies de angel te vinden. 'Hij kijkt zo naar je, dat je zeker weet dat hij iets achterhoudt.'

Leve de oude leraar

Oude mensen zijn vervelend. Dat is de algemene tendens in onze maatschappij. Daarom proberen we ons zo jong mogelijk voor te doen. Hoe ouder iemand wordt, hoe meer hij de ouderdom probeert te camoufleren.

Het artikel van leraar en publicist Ton van Haperen in de NRC Next van vanmorgen volgt deze opvatting exact. De leraar moet op zijn zestigste ophouden met lesgeven, want de kloof tussen leerling en leraar wordt te groot. Kanonnenvoer is een bejaarde leraar volgens Van Haperen. Een marteling voor de kinderen.

Onzin zijn dergelijke opvattingen natuurlijk. Een leraar moet zeker inlevingsvermogen hebben en verstand hebben hoe een kind informatie tot zich neemt. Natuurlijk heb ik ook angstige beelden op het netvlies van de cynische leraar die al 35 jaar voor de klas staat. De leraar die het al jaren zo doet en weigert zijn les aan te passen. Deze koppigheid heeft naar mijn oordeel niks met ouderdom te maken maar met luiheid.

Ton van Haperen zou eens goed om zich heen moeten kijken. De bewondering die sommige jongeren voor ouderen hebben. Ik zat een tijdje in de trein waarbij een hoogbejaarde vrouw aan een jongere vertelde dat ze angstig was voor stilstaande treinen. Het was op de dag dat de trein niet wegreed uit Utrecht. De angst had te maken met een aanval van Engelse vliegtuigen op een trein die ergens in een weiland stilstond. De jongen luisterde met ontzag en heel veel respect.

Levenservaring is zo belangrijk om in de les te voegen. Hoe ouder de leermeester hoe beter. De echte docent doet dit met respect voor de leerling en biedt hem alles in hapklare porties, soms net ietsje meer waardoor de leerling wordt uitgedaagd.

Waarschijnlijk is Ton van Haperen alleen opgegroeid met cynische oude mannetjes. Maar ik zou sommige bejaarde leraren die mij veel wijsheid hebben bijgebracht, voor geen goud hebben willen missen.

De zieke man

'Volgens mij heeft Martin Bril weer kanker.' Ik vertelde het Inge op een avond ergens in augustus. Mijn rss-feed had mij bij een column van hem gebracht. De zieke man stond er boven en het ging over een zieke man thuis. Er is voor een vrouw niets ergers dan een zieke man thuis.
Hij vertelt het nonchalant, tussen de regels door. Alsof er niets aan de hand is, een griepje, een lichte hoest, misschien een verkoudheid. Maar het is kanker, las ik. Het stond er niet zo. Misschien had Martin er bij het schrijven zelf nog niet aan gedacht.
Niemand had het erover, tot twee weken terug een heel enthousiast in NRC Next stond: Martin Bril is terug. Geruchten vertelden volgens de krant dat hij het niet meer zou redden, de kanker had hem opnieuw te pakken. Maar hij was er weer, terug en hoe. Een uitvoerige bespiegeling volgde en een vergelijking met internationale schrijvers van alure. Hoe hij van niets nieuws wist te maken en hoe knap dat was.
Voor mij is hij nauwelijks weggeweest. Op zijn weblog gingen de verhalen gewoon door, soms wat minder frequent, maar hij bleef schrijven. Allemaal konden we weten dat hij niet met vakantie was, maar voor zijn leven vocht. Een zieke man thuis. Soms een weekje niets en dan een kort stukje. Genoeg om af en toe even te kijken hoe het met hem ging.
Ik ben heel blij dat Martin Bril terug is. Gewoon omdat ik me zo in hem herken. Dan denk ik dat ik dat eigenlijk ook zou moeten kunnen. Rondrijden en een stukje schrijven. Iedere dag. Ach, waarom ook niet.

Alles wordt opgenomen

In de NRC Next vanmorgen werd de toespraak van presidentskandidaat Obama vergeleken met toespraken van presidenten als Kennedy, Clinton en Reagan.
Vooral foto erbij vond ik frappant. De mensenmassa keek niet met twee ogen naar de presidentskandidaat, maar tuurde met de twee kijkers door het ruitje van de camera. De omhoog gehouden laptop vormt het hoogtepunt van de foto. Alles wordt opgenomen en niemand neemt iets waar.
Ter vergelijking stond er een plaatje van president Kennedy van 45 jaar eerder naast. Ook veel camera's, maar hier kijken net zoveel mensen door een camera als nu mensen droog via de ogen kijken.
Het tekent de tijd. We zien de wereld door het oog van de camera en vergeten dat we twee ogen hebben om diepte te zien in de oppervlakkigheid. Of Obama's toespraak zo bijzonder was, betwijfel ik. Ik kan er geen historie in lezen. De oneliner, een Berliner traditie, ontbreekt in de chaos van zinnen.
Gelukkig hebben we de foto's nog.

Vlieg naar de Noordpool

Het Wereldnatuurfonds leidt achttien jonge mensen op tot ambassadeurs om het veranderende klimaat op de kaart te zetten, meldt NRC Next vanmorgen. De achttien jongelui maken een poolreis om te zien dat het ijs voor hun ogen wegsmelt.
Je moet het zien, een voorbeeld hebben, om het te duiden, is de gedachte. Je gaat minder autorijden als je een ijsbeer door het ijs ziet zakken, terwijl zijn jong van hem afdrijft op een schotsje groot als een pantoffel. De pantoffel wordt alsmaar kleiner en kleiner, tot het dier verzuipt.
Neem daarom iedereen mee naar de Noordpool en we zullen vanaf die dag zuinig zijn met het milieu. Geschrokken door de ervaringen die we onderweg tegenkwamen. De verbrande kerosine zorgt voor voldoende nieuwe warmte om minstens de helft van de reizigers een schok te bezorgen. De hele Noordkap is dan gesmolten op de warmte van al die anderen die uit waren op een schrikervaring.

Ik geloof niet in ambassadeurs die het minder-evangelie op basis van een bezoekje aan de Noordpool overtuigend kunnen brengen. Het milieu is een veel te ver van mijn bed show. Het artikel beschouwt aanverwante onderwerpen als de dure olie en de voedselcrisis als concurrenten, terwijl ze juist een aanvulling op het verhaal vormen.
Heel ordinair gezegd: de wereld kan het niet aan als elk mens vijf keer per jaar een vliegreis maakt voor een vakantie naar de zon. De olieprijs stijgt en zal alleen maar stijgen omdat de vraag toeneemt en er niet meer olie is. De boel gaat op. De schok is er pas als alles op is. Tenzij verstandige mensen opstaan en de wereld, en vooral de mensen op die wereld wakkerschudden. Tot die tijd zoeken achttien jonge ambassadeurs vergeefs in het poolijs naar een ijswereld die zij nooit gekend hebben en nooit zullen kennen.

Luistervinken

De Nederlandse politie luistert per dag even veel telefoongesprekken mee als in de Verenigde Staten per jaar wordt afgeluisterd. Ik vond het vanmorgen in mijn ontbijtnieuws tussen twee happen van mijn boterham met hagelslag. Een vreemd idee.
Als je zoals Bettine Vriesekoop in China woont, dan weet je dat je niet alleen je gespreksgenoot aan de andere kant van de lijn hebt. Meestal tapt de politie of een maffe veiligheidsdienst het lijntje af. Zo vertelde Bettine Vriesekoop bij Zomergasten dat meeluisterende Chinezen eens verontwaardigd vroegen of ze weer in het Engels wilden praten, in plaats van Nederlands.
Daar weet je het, maar hier in Nederland waan je jezelf veilig. Terwijl hier vergelijkbare praktijken plaatsvinden. Als je een paar keer Al Qaida zegt, of Hezbollah, grote kans dat je voortaan wordt afgeluisterd.
Ik kende iemand die beweerde dat hij langere tijd in de gaten werd gehouden door verschillende diensten. Hij durfde niet meer te bellen en zijn spookverhalen vond ik sterk ruiken naar fantasie. Vooral mobieltjes moesten het ontgelden naar zijn oordeel. Politie en justitie zouden duizenden van die dingen volgen. Na het lezen van het ontbijtnieuws vanmorgen, twijfel ik geen moment meer aan zijn verhalen.

Pedro

In de column van Aaf 's morgens liep hij nog enigszins. Met horten en stoten weliswaar, maar hij liep. 's Avonds bij Een Vandaag was ezeltje Pedro afgehaakt. De pelgrimstocht naar Santiago de Compostella werd gestaakt bij Katwijk.
Eigenaar Jan Jansen uit Schoorl had het dier speciaal aangeschaft voor de tocht. De naam van het dier refereert naar de pelgrimage, weliswaar naar een ander oord. Pedro had er in elk geval weinig trek in. Ergens bij Katwijk ging hij liggen en weigerde elke vorm van beweging.
Heimwee, vermoeidheid, te zware bepakking? Jan Jansen, vut-tende bakker uit Schoorl weet het niet. Feit is dat de tocht gestaakt is. Een droom spat als een zeepbel uit elkaar. Het deert zijn ezel Pedro niet, zo tonen de beelden van Een Vandaag. De ezel holt door zijn wei achter zijn baas aan, met de conditie van een jonge atleet. Blij dat hij thuis is. De duinen langs de Nederlandse kustlijn waren zwaar genoeg, aan de bergen duizenden kilometers verderop durft het dier niet eens te denken.
Zou baas Jan Jansen nog een poging durven wagen? Ik zou het niet doen, want ezels schijnen zich over het algemeen nooit twee keer aan dezelfde steen te stoten. Als hij het toch probeert, weet ik wel wie de ezel is.

Kijk ook op www.santiago.nl voor meer informatie over Jan Jansen en zijn ezel Pedro.

Han Voskuil

Een vreemd, weemoedig gevoel maakt zich van mij meester. De schrijver Han Voskuil, vooral bekend van zijn zevendelige romanserie Het bureau (1996-2000) is overleden. Dat hij eigenlijk al sinds donderdag het tijdelijke voor het eeuwige verruild heeft, maakt het misschien nog wranger.
Voskuil is de tweede schrijver die dit jaar overlijdt met behulp van euthanasie. Schrijver Hugo Claus ging hem in maart voor. Beide schikten zelf over het tijdstip van overlijden. Claus stierf temidden van het paasgejoel, Voskuil koos voor de combinatie van Hemelvaartsdag en de Dag van de Arbeid. Een eerbetoon aan zijn socialistische vader, denkt Voskuils vrouw Lousje in NRC Next.
Het werk van Voskuil is misschien wel het best te noemen als verwachtingen die achteraf niet juist blijken te zijn. Vrienden zijn geen vrienden. Collega's zijn het meest minderwaardige volk dat bestaat. Ze zijn je vrienden niet, maar je brengt wel de meeste tijd met ze door. Voor een mens die zijn dagen slijt op kantoor, herkenbare materie.
Dat ik dan toch bevangen ben van een weemoedig gevoel, is ergens vreemd. De boeken kunnen gewoon na de dood van de schrijver gelezen worden. Zo beleefde ik bij mijn verblijf in Duitsland heel veel plezier aan Het verdriet van België, terwijl de schrijver dood is. Ook Voskuils boeken boezemen niet aan kracht in. Misschien is de weemoedigheid wel het idee dat er nooit meer zo'n boek zal komen als Het bureau of Reqieum aan een vriend. Boeken maken een schrijver tot een goede vriend, ook al hield hij van varkens en had hij het niet zo op vrienden.

Wat mij verbaast, is de foutieve informatie die de necrologiën bevatten. Volgens De Pers is de schrijver zaterdag overleden, Elsevier beweert dat hij aan zijn einde gekomen zou zijn door kanker. Hinderlijk die fouten. Ze zijn pas later op de dag op de websites hersteld.
Wie van die necrologen zou Het bureau helemaal gelezen hebben?

Genieten van een servet

Eten is lekker. Het verbaasde me een beetje toen ik het interview las met de Britse kokkin Nigella Lawson in NRC Next. Ze heeft een boek geschreven waarvan de recepten room en boter bevatten. Niet het afvallen, maar eten als vorm van sensualiteit en als genotsmiddel. Het klinkt bijna als het uitspreken van een vloek in dit 'Sonja Bakker'-tijdperk.
Best jammer, omdat eten gewoon lekker is en we dat ook best wel mogen vinden. Het genot van eten ligt dicht bij seksueel genot. Verliefde stelletjes gaan niet voor niks uit eten. Ze voeren elkaar. Vaak komt eten ook goed van pas bij een potje sex. Dikwijls wordt het liefdesspel afgebeeld met een tros druiven en een vrouw die reikhalst naar de vruchten.
De mooie foto die het interview vergezelt, roept wel wat vragen op. Wat ligt eigenlijk op haar bord? Een opgevouwen servet? Ze kijkt wel heel verlekkerd de camera in, dus ze kan goed acteren.

Vloeken

Hoer en klootzak. Ouders van dove kinderen schijnen nogal moeite te hebben met scheldwoorden en vloeken in gebarentaal. Het verbaasde mij toen ik het vanmorgen in de krant las. Het initiatief van de Vereniging Ouders van Dove Kinderen Noord laat zien dat er grote behoefte aan is. Veel ouders zouden alleen alledaagse woorden kennen en daardoor de puberende dove niet begrijpen.
Ik zie het helemaal voor me. Een situatie van spanning waarbij de puber wild gebaart en de ouder er geen snars van begrijpt. Als je dan terug kunt vloeken, is natuurlijk ideaal.
Het verwondert mij dat de ouders de gebarentaal niet zo goed beheersen. Ik zou denken dat je de taal beter spreekt dan het alledaagse. Je wilt toch ook met je kind kunnen praten over diepere dingen dan het aangeven van de suiker of het dekken van de tafel?
De cursus leert de ouders de vloeken te gebaren en daarmee te verstaan. Of zouden de ouders graag terug kunnen vloeken en tieren naar hun oververhitte puber?

Milieuvriendelijke googlen

Niet per ongeluk op de printscreenknop drukken, want dat kost milieuonvriendelijk veel zwarte inkt. Dat staat vandaag in een stukje in NRC Next over milieuvriendelijk googlen. De website www.blackle.com is namelijk een milieuvriendelijke variant van google. Een inktzwarte pagina verschijnt op je beeldscherm en dat zou energie besparen: geen 74 watt per uur, maar 59 watt. Dat zou, als je het scherm een uur op de gewone google laat staan, een besparing zijn van 15 watt per uur.
Kortom, het scheelt geen drol. Een spaarlamp ter vergelijking gaat van 60 watt naar 11 watt, dat is een flinke besparing. Bovendien brandt de lamp werkelijk een uur. De tijd dat je een scherm zo lang op google hebt staan, valt in praktijk tegen. Wat echt bespaart is om je screensaver sneller automatisch aan te zetten bij ongebruik van de computer. Het liefst na een kwartiertje of misschien wel zelfs tien minuten ongebruikt laten van je computer.
Wat dan ook nog eens uitermate flauw is, is de opmerking over printen. Zeker als je op de knop printscreen drukt, zal je een inktzwarte pagina krijgen, maar niemand doet dat. Wanneer je de printmodus doorloopt, zal je merken dat alleen kleine vakken rond de teksten zwart zijn. De makers van deze onnodige gadget hebben ergens dus wél nagedacht.